شناخت اصول یادگیری دانش آموزان در قرن جدید

پژوهش حاضر با هدف شناخت اصول یادگیری دانش آموزان در قرن جدید انجام شد. این مطالعه با رویکرد ترکیبی (آمیخته) از نوع اکتشافی متوالی اجرا گردید. در بخش کیفی، از روش تحلیل مضمون برای تحلیل داده های حاصل از مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۵ نفر از متخصصان علوم تربیتی، روانشناسی تربیتی و برنامه ریزی درسی که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شده بودند، استفاده شد. همچنین ۲۵ سند معتبر ملی و بین المللی مرتبط با موضوع مورد تحلیل محتوای کیفی قرار گرفت. در بخش کمی، پرسشنامه محقق ساخته بر اساس یافته های کیفی طراحی و پس از تایید روایی محتوایی و پایایی با ضریب آلفای کرونباخ ۸۹/۰، در میان نمونه ۲۶۷ نفری از معلمان، مدیران و کارشناسان آموزشی که با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شده بودند، توزیع گردید. داده های کمی با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی شامل آزمون های تی تک نمونه ای، فریدمن، تی مستقل و تحلیل واریانس یک راهه تحلیل شدند. یافته های کیفی منجر به شناسایی پنج اصل بنیادین شامل یادگیرنده محوری و شخصی سازی یادگیری، یادگیری فعال و مبتنی بر تجربه، یادگیری اجتماعی و مشارکتی، یادگیری معناگرا و متصل به زندگی واقعی و یادگیری مادام العمر و خودراهبر گردید. نتایج کمی نشان داد که تمامی اصول از اهمیت بالایی برخوردارند و بالاترین اولویت مربوط به اصل یادگیرنده محوری و شخصی سازی یادگیری با میانگین ۳۵/۴ و پایین ترین اولویت مربوط به اصل یادگیری مادام العمر و خودراهبر با میانگین ۰۸/۴ بود. آزمون فریدمن تفاوت معناداری را در اولویت اصول نشان داد (۰۰۰۱/۰ = P). همچنین بین دیدگاه های گروه های مختلف بر اساس جنسیت، مقطع تدریس و سابقه خدمت تفاوت معناداری مشاهده نشد (۰۵/۰ < P). این یافته ها حاکی از اجماع نظر نسبتا بالای جامعه آموزشی درباره اصول شناسایی شده است. نتیجه گیری می شود که تحول در اصول یادگیری از الگوی سنتی انتقالی به الگوی فعال، یادگیرنده محور و معنادار، ضرورتی انکارناپذیر برای نظام آموزشی ایران است. بر اساس یافته ها، بازنگری در برنامه های درسی، توانمندسازی معلمان، اصلاح روش های ارزشیابی و تجهیز مدارس به فناوری های نوین از جمله اقدام های ضروری برای کاربست این اصول پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

اصول یادگیری ، قرن جدید ، یادگیرنده محوری ، شخصی سازی یادگیری ، یادگیری فعال ، یادگیری مشارکتی