تشخیص افتراقی بیش فعالی، اضطراب و مشکلات یادگیری در کودکان

تشخیص افتراقی میان اختلال نقص توجه و بیش فعالی، اختلالات اضطرابی و مشکلات یادگیری در کودکان، از چالش های اساسی در حوزه روانشناسی کودک و آموزش به شمار می رود؛ زیرا این اختلالات در بسیاری از نشانه های رفتاری و تحصیلی هم پوشانی دارند و همین امر می تواند منجر به تشخیص نادرست و مداخلات غیراثربخش شود. هدف پژوهش حاضر، تبیین و تحلیل تفاوت های مفهومی، شناختی و رفتاری این سه حوزه و برجسته سازی ضرورت تشخیص افتراقی دقیق در کودکان است. این مطالعه با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر پایه مرور نظام مند پیشینه نظری و پژوهشی داخلی و خارجی انجام شده است. یافته های نظری نشان می دهد که اگرچه بی توجهی، افت عملکرد تحصیلی و مشکلات رفتاری در هر سه گروه مشاهده می شود، اما ریشه های زیربنایی این نشانه ها متفاوت است؛ به گونه ای که در اختلال نقص توجه و بیش فعالی، نقص در کارکردهای اجرایی نقش محوری دارد، در اختلالات اضطرابی، عوامل هیجانی و نگرانی های مزمن تعیین کننده اند و در مشکلات یادگیری، نارسایی های خاص شناختی و پردازش اطلاعات عامل اصلی محسوب می شوند. نتیجه گیری کلی پژوهش نشان می دهد که استفاده از رویکردهای تک بعدی و صرفا علامت محور در فرآیند تشخیص، می تواند به خطای تشخیصی منجر شود. ازاین رو، اتخاذ رویکردهای چندبعدی و تلفیقی در ارزیابی کودکان، نقش مهمی در افزایش دقت تشخیص، بهبود تصمیم گیری های آموزشی و ارتقای مداخلات روانشناختی دارد.

کلیدواژه ها:

اختلال نقص توجه و بیش فعالی ، اضطراب کودکان ، مشکلات یادگیری ، تشخیص افتراقی ، عملکرد تحصیلی ، روانشناسی کودک