نقش داستان خوانی تعاملی و پرسشگری هدفمند در پرورش تفکر انتقادی کودکان پیش دبستانی و دبستانی: ارائه یک الگوی کاربردی

در عصر دیجیتال، کودکان در معرض انبوهی از اطلاعات متعارض قرار دارند که پرورش تفکر انتقادی را به یک ضرورت تبدیل کرده است. با این حال، یک تناقض آموزشی وجود دارد: روش های مستقیم آموزش تفکر انتقادی برای کودکان ناکارآمد است و داستان خوانی منفعلانه نیز به تنهایی قادر به پرورش فعالانه این مهارت نیست. این مقاله به این مسئله می پردازد که چگونه می توان این خلا را با ارائه یک الگوی عملیاتی پر کرد. هدف این پژوهش، ارائه و تبیین یک الگوی کاربردی و ساختاریافته سه مرحله ای برای تلفیق موثر داستان خوانی با پرسشگری هدفمند است. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و با مرور نظام مند منابع در حوزه های روانشناسی رشد، فلسفه برای کودکان و ادبیات کودک انجام شد. یافته ها موید آن است که داستان، یک «آزمایشگاه شناختی امن» فراهم می کند، اما پرسشگری نظام مند، عامل ضروری برای تبدیل این پتانسیل به پرورش فعالانه تفکر است. الگوی پیشنهادی، پرسش هایی را در سطوح شناختی تحلیل، ارزیابی و خلق ارائه می دهد. تلفیق این دو در قالب یک الگوی ساختاریافته، راهبردی عملی برای پرورش همزمان تفکر انتقادی، همدلی شناختی و سواد ادبی است و اجرای آن برای مربیان و والدین پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

تفکر انتقادی کودکان ، داستان خوانی تعاملی ، پرسشگری سقراطی ، فلسفه برای کودکان ، الگوی گفت وگوی انتقادی