شناسایی و تحلیل مولفه های موثر بر توسعه پایدار محلی پیرامون مصلای تهران (مطالعه موردی: محله عباس آباد)

زمینه و هدف: مگاپروژه های شهری به عنوان نیروهای محرک تحول، نقشی تعیین کننده در شکل گیری ساختار شهرها ایفا می کنند؛ اما تاثیرگذاری آن ها بر توسعه پایدار محله های پیرامونی، پدیده ای پیچیده و گاه متناقض است. استقرار مصلای بزرگ تهران در محله عباس آباد، علاوه بر تغییرات کالبدی چشمگیر، ایجاد پارادوکسی میان رونق اقتصادی و کیفیت زندگی ساکنان را به دنبال داشته است که نیازمند واکاوی علمی مولفه های آن است. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل مولفه های موثر بر توسعه پایدار محلی پیرامون مصلای تهران و بررسی روابط متقابل بین این مولفه ها انجام شده است.روش شناسی: روش تحقیق از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی و از نظر هدف کاربردی است. داده های میدانی با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته از ۳۸۴ نفر از ساکنان محله عباس آباد گردآوری شد. برای تحلیل داده ها و استخراج ابعاد پنهان تاثیرات پروژه، از آزمون های آماری تی تست، تحلیل عاملی و تحلیل همبستگی پیرسون در محیط نرم افزاری استفاده شد.نتایج و یافته ها: نتایج تحلیل عاملی نشان داد که تاثیرات پروژه در قالب نه عامل اصلی طبقه بندی می شود که ابعاد زیرساختی، اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی را در بر می گیرد. همچنین یافته های حاصل از تحلیل همبستگی آشکار ساخت که میان رشد زیرساختی و اقتصادی با چالش های زیست محیطی و تغییر جمعیتی همبستگی معناداری وجود دارد. به بیان دیگر، اگرچه حضور مصلا موجب افزایش اشتغال، ارتقای خدمات و تحولات کالبدی شده، اما همین فرآیند توسعه با کاهش سرانه فضای سبز، افزایش آلودگی و جابجایی جمعیت بومی همراه بوده است. این پژوهش نتیجه می گیرد که توسعه پایدار در این محله نیازمند مدیریت تعارض میان مولفه های رشد اقتصادی و حفظ محیط زیست و ثبات اجتماعی است.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار محلی" ، "مصلای تهران" ، "نیروهای محرک" ، "مولفه های توسعه" ، "عباس آباد"