جستاری تاویل بنیان در مفهوم فراز قرآنی «سبعامن المثانی» با تکیه بر نقد آرای مفسران

ازجمله فرازهای قرآنی، که مفسران در فهم آن اختلاف نظر دارند، عبارت «سبعامن المثانی» در آیه۸۷ سوره حجر است. فضای کلی سوره حجر، حاکی ازآن است، که رسول خدا (ص) در آن روزگار، آماج نامهربانی ها قرارداشته و همین مساله می توانسته قوای ایشان را در انجام ماموریت شان، بکاهد؛ ازاین رو، لازم می آید، خداوند، ایشان را پشتیبانی نموده و دلزدگی های شان را بزداید؛ لذا بر ایشان منت نهاده و به دوقوه «سبعامن المثانی» و «القرآن العظیم» مجهزشان می سازد. بیشتر مفسران، «القرآن العظیم» را «کل قرآن» دانسته اند؛ همچنین بررسی تفاسیر، در ادوار گوناگون تاریخی نشان می دهد، درمجموع، دومعنای «فاتحه الکتاب» و «سبع طوال» به ازای واژه «سبعا»؛ و سه معنای تکرارشدنی، ثنای الهی و کل قرآن به ازای واژه «المثانی»، طرفداران فراوانی را به خود اختصاص داده اند. واکاوی توصیفی-تحلیلی این دیدگاه ها تا رسیدن به دیدگاه صواب، مساله نوشتار حاضر قلمدادمی گردد؛ بدین قرار، حرف «من» در «سبعامن المثانی»، «بیانیه» و دراین صورت، «سبعا» عبارت از «المثانی» خواهدشد؛ ازسوی دیگر، «المثانی» نیز در روایات و بیان محدثان، به «اهل بیت (ع)» تاویل شده است؛ لذا برآیند این مولفه ها، ترکیب «السبع المثانی» را پدید خواهدآورد، که معنای تاویلی آن، «اهل بیت (ع)» می باشد. بدیهی است، این نوع از تاویل، به دلیل ابتنای بر روایات، از مظاهر تاویل های ذوقی و بعید شمارنمی گردد.

کلیدواژه ها:

سبعامن المثانی ، حدیث ثقلین ، اهل بیت(ع) ، سبعا ، من ، المثانی ، تاویل