شناخت و بررسی عوامل اثرگذار اجتماعی توسعه سامانه های آبیاری نوین در دشت اردستان

اجرای سامانه های نوین آبیاری در درازمدت تاثیرات قابل مشاهده ای در بعد اجتماعی بر جوامع روستایی خواهد گذاشت؛ لذا توجه به شاخص های اجتماعی در ارزیابی سامانه های نوین آبیاری اهمیت بسیاری دارد. این تحقیق از نوع کاربردی و به روش پیمایشی با هدف شناخت و بررسی عوامل اجتماعی اثرگذار سامانه های نوین آبیاری در دشت اردستان استان اصفهان انجام شده است. ابزار اصلی جمع آوری داده ها پرسشنامه و روش جمع آوری داده ها مطالعه اسنادی، مصاحبه و جامعه آماری مورد مطالعه این پژوهش در برگیرنده تمام کشاورزانی بود که از سال ۱۳۹۳ تا پایان سال ۱۴۰۱ در دشت اردستان سامانه های نوین آبیاری در مزارع و باغات خود اجرا کرده بودند. جامعه از فرمول نمونه گیری کوکران به تعداد ۱۳۲ نفر تعیین شد و برای تجزیه و تحلیل و توصیف داده ها از نرم افزار آماری SPSS استفاده شد. بر اساس پژوهش های انجام شده ۱۲ عامل اثر گذار اجتماعی شناسایی گردید. نتایج بررسی اثرات عوامل اجتماعی سامانه های نوین آبیاری نشان می دهد افزایش عملکرد ناشی از اجرای سامانه های نوین آبیاری منتهی به بهبود سطح معیشت بهره برداران و خانوارهای روستایی، مهاجرت معکوس ۱/۱۲ درصد کشاورزان و افزایش تمایل آن ها به سرمایه گذاری در بخش کشاورزی شد. میزان رضایت کلی پاسخگویان از اجرای طرح سامانه های نوین بسیار بالا و در حدود ۸۵ درصد ارزیابی شد. در مجموع ۵/۷۳ درصد از کشاورزان اقدام به تجمیع زمین ها کردند. ازدیدگاه پاسخگویان، اجرای سامانه های نوین آبیاری باعث افزایش سرمایه اجتماعی کشاورزان، پایداری و استمرار شغل کشاورزان وتغییراتی در الگوی کشت شده است. به طور کلی بررسی ها نشان می دهد اجرای سامانه های نوین آبیاری باعث ارتقاء شاخص های اجتماعی و پیشرفت جوامع روستایی شد.واژه های کلیدی: سامانه های نوین آبیاری، جوامع روستایی، عوامل اجتماعی

کلیدواژه ها:

سامانه های نوین آبیاری ، جوامع روستایی ، عوامل اجتماعی