بررسی آب مجازی و شاخص های بهره وری آب در مزارع گوجه فرنگی استان همدان

با توجه به کمبود آب در نقاط مختلف کشور، تعیین و ارزیابی مقدار آب مجازی و بهره وری آب، در محصولات مهم زراعی، لازم و ضروری به نظر می رسد. در این پژوهش به محاسبه و بررسی سه شاخص آب مجازی(VW)، بهره وری فیزیکی(WP) و بهره وری اقتصادی(NBPD) محصول گوجه فرنگی در سال زراعی ۱۴۰۱، در استان همدان پرداخته شد. عملکرد محصول، هزینه و درآمد حاصله، مقدار آب مصرفی و نیاز آبیاری گوجه فرنگی در مزارع شهرستان های استان، جمع آوری و محاسبه شد. نتایج تحقیق نشان داد بیشترین مقدار شاخص(VW) گوجه فرنگی ۳/۴۴۳ لیتر برکیلوگرم مربوط به شهرستان همدان و کمترین مقدار آن برابر با ۲/۱۴۶ لیتر برکیلوگرم مربوط به شهرستان رزن می باشد و با درنظر گرفتن مساحت زیرکشت این محصول در شهرستان های مختلف استان، بطور میانگین و برای کل استان، مقدار این شاخص برابر با ۶/۲۶۰ لیتر برکیلوگرم شد. همچنین بیشترین مقدار شاخص(WP) گوجه فرنگی ۸۴/۶ کیلوگرم برمترمکعب، مربوط به شهرستان رزن و کمترین مقدار آن برابر با ۲۶/۲ کیلوگرم برمترمکعب مربوط به شهرستان همدان می باشد و با درنظر گرفتن مساحت زیرکشت این محصول در شهرستان های مختلف استان، بطور میانگین و برای کل استان، مقدار این شاخص برابر با ۸۴/۳ کیلوگرم برمترمکعب شد. شاخص محاسباتی(NBPD) نیز در شهرستان رزن بیشترین مقدار را داشت که برابر با ۸/۷۸ هزار ریال بر مترمکعب و در شهرستان همدان کمترین مقدار و برابر با ۴/۴۵- هزار ریال بر مترمکعب بود. این شاخص نیز با درنظر گرفتن مساحت زیرکشت گوجه فرنگی در شهرستان های مختلف استان، بطور میانگین و برای کل استان، محاسبه و مقدار آن برابر با ۱/۴- هزار ریال بر مترمکعب شد.

کلیدواژه ها:

بهره وری اقتصادی ، بهره وری فیزیکی ، عملکرد ، هزینه و درآمد