متاورس و سکونتگاه های پیراشهری؛ چارچوبی نظری برپایه تحلیل محتوای کیفی

در دهه های اخیر، سکونتگاه های پیراشهری به مثابه فضاهایی میان رشته ای با چالش های متراکم اجتماعی، فضایی و نهادی، نیازمند رویکردهایی نوین در برنامه ریزی شهری هستند. در همین راستا، پژوهش حاضر باهدف بررسی ظرفیت های فناورانه پلتفرم های متاورسی در توانمندسازی این سکونتگاه ها، به روش کیفی و با بهره گیری از تحلیل محتوای منابع علمی معتبر انجام شده است. چارچوب نظری تحقیق با تلفیق نظریه های سکونتگاه های غیررسمی، اقتصاد پلتفرمی، توانمندسازی دیجیتال و شهر هوشمند جامعه محور، به طراحی یک مدلی منتهی شد که در آن پنج مضمون اصلی شامل: «توانمندسازی مشارکتی با عدالت فضایی»، «بازآفرینی مشارکتی دیجیتال»، «حکمرانی پلتفرمی و سیاست گذاری داده محور»، «زیرساخت های هوشمند به مثابه محرک تحول» و «بومی سازی فناوری و ظرفیت سازی نهادی» شناسایی شدند. نتایج تحقیق حاکی از آن است که متاورس، در صورت بومی سازی و بهره گیری از ظرفیت مشارکتی آن، می تواند به عنوان ابزاری نوین برای غلبه بر شکاف فضایی اجتماعی در سکونتگاه های پیراشهری به کار گرفته شود. این فناوری با ایجاد بسترهایی برای شبیه سازی فضایی، تعامل مجازی و ارتقاء حکمرانی داده محور، قادر است در توانمندسازی سکونتگاه های روستایی و پیراشهری ایفای نقش نماید.

کلیدواژه ها:

سکونتگاه پیراشهری ، متاورس ، توانمندسازی دیجیتال ، برنامه ریزی مشارکتی