مدل مفهومی تاب آوری در رنج ها بر اساس آیات و روایات: تحلیل محتوای کیفی

پژوهش حاضر با هدف شناسایی مولفه های هسته ای و تدوین مدل مفهومی تاب آوری بر اساس منابع اسلامی (قرآن و حدیث) انجام شد. در این پژوهش، به منظور کشف مفاهیم مرتبط با تاب آوری در منابع اسلامی از روش معناشناسی زبانی، در بخش تدوین مدل مفهومی تاب آوری، از روش تحلیل محتوای کیفی و در نهایت برای سنجش روایی محتوایی مدل، از روش توصیفی زمینه یابی استفاده گردید. با جمع آوری واژگان و مفاهیم حوزه تاب آوری در منابع اسلامی، جملات توصیفی تبیینی مرتبط با موضوع در متون اسلامی جست وجو و انتخاب شدند. نتایج حاصل پس از غربال در مرحله انتخاب کتب معتبر روایی و عدم ارتباط مفهومی، شامل ۹۷۸ داده (آیات و روایات) بوده که در سه مرحله کدگذاری باز متمرکز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی تحلیل شدند. حاصل تحلیل داده ها در مرحله کدگذاری، شناسایی ۸۷۵ کد باز اولیه، ۱۰ زیرمولفه، ۶ مولفه و ۲ بعد بود. یافته های پژوهش نشان داد ساختار مفهومی تاب آوری دینی بر اساس منابع اسلامی بر پنج مولفه هسته ای شامل مهار خود، ثبات، رضایت، آرامش و مقاومت مبتنی است که در دو بعد برون روانی و بعد درون روانی جای می گیرند. روایی محتوایی این مولفه ها با تایید ۸ کارشناس متخصص و بر اساس شاخص های روایی محتوا (CVI) و شاخص نسبت روایی محتوا (CVR) محاسبه گردیده است.

کلیدواژه ها:

تاب آوری ، رنج ، مدل مفهومی ، مولفه های هسته ای ، آیات و روایات