هوش مصنوعی و عدالت آموزشی یک مورد نظام مند از فرصت ها و تهدیدها در دستیابی به برابری در سیستم های آموزشی

هوش مصنوعی در سال های اخیر به عنوان یکی از دگرگون کننده ترین فناوری ها وارد حوزه آموزش شده و فرصت های گسترده ای برای شخصی سازی یادگیری، بهبود دسترسی، کاهش شکاف های عملکرد تحصیلی و پشتیبانی از معلمان ایجاد کرده است. با این حال، گسترش سریع آن پیامدهای چالش برانگیزی نیز به همراه دارد که می تواند عدالت آموزشی را در معرض تهدید قرار دهد؛ از جمله تبعیض الگوریتمی، محدودیت دسترسی گروه های کم برخوردار به زیرساخت های فناوری، وابستگی بیش از حد به داده ها، و تعمیق نابرابری های موجود. این پژوهش با انجام یک مرور نظام مند بر مطالعات داخلی و خارجی به بررسی جامع فرصت ها و تهدیدهای مرتبط با هوش مصنوعی در مسیر دستیابی به برابری آموزشی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که بهره گیری درست از هوش مصنوعی می تواند موجب ارتقای کیفیت یادگیری، پشتیبانی هدفمند از دانش آموزان دارای نیاز ویژه، کاهش بار کاری معلمان و بهبود تصمیم گیری های آموزشی شود؛ اما در عین حال بدون سیاست گذاری دقیق، سواد داده ای مناسب و تضمین شفافیت و پاسخگویی سیستم های هوشمند زمینه تشدید نابرابری ها فراهم می گردد. در مجموع نتایج مرور نظام مند نشان می دهد که تحقق عدالت آموزشی در عصر هوش مصنوعی نیازمند تلفیق رویکردهای فناورانه با اصول اخلاقی طراحی، فراگیر و فراهم سازی دسترسی عادلانه به زیرساخت ها در سطوح مختلف نظام آموزشی است. در نتیجه آموزش و پرورش سطح قابل توجهی از تغییر شکل را در فناوری های نوظهور تجربه خواهد کرد. پیشنهاد می شود هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی نه تنها به حوزه ی آموزش محدود نشود بلکه در زمینه های مختلف استفاده شود و همچنین به صورتی تنظیم شود که دانش آموزان را با تکنولوژی روز آشنا کند تا بتوانند در زندگی واقعی خود بهره مند و برای جامعه مفید واقع شوند. بنابراین در این مطالعه سعی شد به این پرسش پاسخ داده شود که هوش مصنوعی چه فرصت ها و چالش هایی در سیستم های آموزشی ایجاد می کند؟

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، عدالت آموزشی ، سیستم های آموزشی