تحولات تاریخی نهادهای آموزشی شیعیان از دوره های تاریخی صفویه تا قاجاریه

ایرانیان از دورترین دوران ها برای آموزش و پرورش اهمیت بسیار قائل می شدند. خرد و دانش و ادب در نزد ایرانیان از پرارزش ترین صفت ها و خصوصیت های یک فرد به شمار می رفت. در کتاب های دینی و ادبی فلسفی مانند اوستا گفتارهای فراوانی در مورد دانش و ادب آموزش یافت می شود. حکومت صفویان بر همه جنبه های زندگی مردم این سرزمین تاثیر شگرف داشته است از جمله که پس از نهصد سال نابودی ساسانیان دوباره یک حکومت قدرتمند متمرکز ایرانی توانست بر سراسر ایران آن روزگار فرمانروایی کند. در این پژوهش نهادهای آموزشی در دوره صفویه، افشاریه و زندیه مورد توجه بوده است. نهادهای آموزشی ابتدا در مساجد، مکتب خانه و خانه های معلمان تشکیل شد و با تاسیس نظامیه ها علم در محیط آموزشی گسترش پیدا کرد و به مرور زمان مدارس شیعی شکل گرفتند. شیعیان در ایران همیشه در اقلیت و فشار بودند تا اینکه پس از یورش مغولان و فروپاشی پادشاهی کهن و پرنفوذ عباسی که حکم خلیفه مسلمانان را داشت جانی تازه گرفتند و در دوره صفویه تشیع توانستند به عنوان دین رسمی به حیات خود ادامه دهد. در دوره افشاریان نادرشاه زیاد به موضوع آموزش توجه ننموده بیشتر برای تصرفات مناطق مختلف سعی وافری کرده است. در دوره کریم خان زند دوباره نهادهای آموزشی برقرار می شود و با اینکه کریم خان از آموزش چندانی برخوردار نبوده است.

کلیدواژه ها:

نهادهای آموزشی شیعیان ، صفویان ، افشاریه ، زندیه