نقش فعالیت های پرورشی و فوق برنامه در ارتقای مهارت های اجتماعی و کاهش رفتارهای پرخطر دانش آموزان

فعالیت های پرورشی و فوق برنامه به عنوان یکی از مولفه های مکمل و اثرگذار نظام تعلیم و تربیت، نقش مهمی در ارتقای مهارت های اجتماعی و پیشگیری از بروز رفتارهای پرخطر در میان دانش آموزان ایفا می کنند. این پژوهش با تمرکز بر کارکردهای تربیتی مدرسه به بررسی ظرفیت فعالیت های پرورشی و فوق برنامه در تقویت شایستگی های اجتماعی، هیجانی و اخلاقی دانش آموزان و کاهش گرایش آنان به رفتارهای پرخطر پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد اجرای هدفمند برنامه هایی نظیر فعالیت های فرهنگی، هنری، ورزشی، مشارکتی، داوطلبانه و مهارت محور، تاثیر مثبت و معناداری بر بهبود تعاملات اجتماعی، افزایش مسئولیت پذیری، تقویت خودکنترلی، ارتقای حل مسئله اجتماعی و افزایش احساس تعلق به مدرسه دارد. مولفه های مورد بررسی شامل بهبود روابط همسالان، کاهش تعارضات رفتاری، افزایش مشارکت فعال دانش آموزان در فعالیت های مدرسه، تقویت اعتماد به نفس اجتماعی و کاهش رفتارهایی نظیر پرخاشگری، قلدری، افت تحصیلی و گرایش به مصرف مواد بود. این فعالیت ها با فراهم سازی محیطی امن، تعاملی و حمایتی امکان بروز رفتارهای سازگارانه و یادگیری اجتماعی را در بستری غیررسمی و تجربه محور فراهم می سازند و مسیر تربیت را از رویکرد صرفا آموزشی به سمت رویکردی جامع و پیشگیرانه هدایت می کنند. در مجموع فعالیت های پرورشی و فوق برنامه می توانند به عنوان ابزاری موثر در سیاست های پیشگیرانه مدرسه محور نقش مکمل آموزش رسمی را ایفا کرده و به ارتقای سلامت اجتماعی و روانی دانش آموزان کمک نمایند. پیشنهاد می شود برنامه ریزان آموزشی با طراحی الگوهای اجرایی منسجم و بومی، از ظرفیت این فعالیت ها برای کاهش رفتارهای پرخطر و توسعه مهارت های اجتماعی بهره برداری هدفمندتری داشته باشند.

کلیدواژه ها:

فعالیت های پرورشی ، برنامه های فوق برنامه ، مهارت های اجتماعی ، رفتارهای پرخطر ، دانش آموزان