مروری بر چالش های نوین حقوق و حکمرانی دریایی در قرن بیست ویکم: گذار از تحدید حدود به مدیریت اکوسیستم ها

تحول پارادایم حقوق دریاها از "تقسیم بندی قلمرو" به "مدیریت یکپارچه اکوسیستم" مهم ترین چالش حقوقی-حکمرانی قرن بیست ویکم محسوب می شود. این گذار در پاسخ به فشارهای ناشی از تغییرات اقلیمی، صنعتی شدن اقیانوس ها، و تلاش برای حفاظت از تنوع زیستی دریایی شکل گرفته است. چارچوب حقوقی موجود، عمدتا مبتنی بر کنوانسیون ۱۹۸۲ سازمان ملل متحد در مورد حقوق دریاها (UNCLOS)، با رویکردی دولت محور و بخش بخش، ظرفیت محدودی برای مواجهه با چالش های پیچیده، فرامرزی و اکوسیستم محور امروز دارد. با بهره گیری از تحلیل اسناد حقوقی بین المللی، گزارش های سازمان های تخصصی، و ادبیات پژوهشی معاصر، این مقاله استدلال می کند که تحقق حکمرانی موثر دریایی مستلزم پذیرش اصول مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی (ICZM)، رویکرد اکوسیستم محور (EBM) و تقویت نهادهای فراملی است. در این مسیر، چالش هایی همچون تعارض منافع اقتصادی و زیست محیطی، ضعف مکانیسم های اجرایی، و نیاز به دانش میان رشته ای باید مرتفع گردد. سه پرسش محوری در پایان مقاله مطرح می شود تا مسیر پژوهش های آینده را روشن سازد.

کلیدواژه ها:

چالش های نوین حقوق و حکمرانی دریایی ، قرن بیست ویکم ، گذار از تحدید حدود ، مدیریت اکوسیستم ها