تاثیر هوش مصنوعی بر اعمال مقررات حقوق بشری کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها (مونته گوبی)

ارتباط متقابل و فزاینده میان حقوق بین الملل دریاها و حقوق بشر بیش از پیش در حال دگرگون کردن و جهت دهی به نظام حقوقی ای است که کنوانسیون ملل متحد درباره حقوق دریاها ترسیم کرده است. این همگرایی باعث می شود تفسیر و اجرای مقررات دریایی نه فقط بر مبنای قواعد فنی و صلاحیتی، بلکه با در نظر گرفتن کرامت انسان، دادرسی منصفانه و سایر الزامات بنیادین حقوق بشر انجام شود. روندی که به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از ویژگی های اصلی نظم حقوق دریایی معاصر است. با ظهور هوش مصنوعی و پیشرفت های سریع فناوری در صنعت کشتیرانی، ضرورت حفاظت از حقوق بشر در دریا به طور چشمگیری افزایش یافته است. استفاده روزافزون از سامانه های خودکار، کشتی های خودران و تحلیل کلان داده ها نه تنها شیوه های سنتی دریانوردی را دگرگون ساخته، بلکه ابعاد تازه ای از چالش های حقوقی، اخلاقی و انسانی را پدید آورده است. با این حال، همچنان چالش های اساسی و عمیقی در زمینه پایش، پیشگیری و تعقیب نقض حقوق بشر در عرصه های دریایی وجود دارد. بر همین اساس، مقاله حاضر به بررسی این مساله می پردازد که آیا فناوری های هوش مصنوعی در حوزه ناوبری دریایی موجب تقویت حفاظت از حقوق بشر در دریا می شوند؟ در پاسخ، به روشی توصیفی-تحلیلی به این مساله پرداخته می شود که فناوری های هوش مصنوعی قادرند شفافیت بیشتر، ایمنی بالاتر، واکنش سریع تر و ابزارهای کارآمدتری برای پیشگیری از نقض های حقوق بشر در دریا را فراهم کنند. اما از سوی دیگر، هوش مصنوعی ممکن است به دلیل سوگیری های الگوریتمی، کاهش نظارت انسانی، خلاهای مسئولیت حقوقی و قدرت فزاینده بازیگران خصوصی در ایجاد یا تشدید خطرات جدید برای حقوق بشر نقش داشته باشند. بنابراین، تحول فناورانه در حوزه دریایی تنها زمانی می تواند به نفع حقوق بشر باشد که همراه با چارچوب های نظارتی قوی، ملاحظات اخلاقی روشن و سازوکارهای پاسخ گویی موثر باشد.

کلیدواژه ها:

حقوق بین الملل دریاها ، حقوق بشر ، هوش مصنوعی ، سازمان بین المللی دریانوردی