عدالت بین نسلی در حکمرانی منابع دریایی: بازخوانی مفهوم میراث مشترک بشریت در پرتو حقوق اقتصادی بین الملل

دریاها و منابع دریایی به عنوان یکی از مهم ترین بسترهای توسعه اقتصادی و زیست محیطی، نقشی اساسی در آینده توسعه پایدار ایفا می کنند. بهره برداری فزاینده از منابع دریایی، به ویژه در حوزه های انرژی، حمل ونقل و استخراج منابع، ضرورت بازنگری در چارچوب های حقوقی حاکم بر این حوزه را بیش از پیش آشکار ساخته است. در این میان، عدالت بین نسلی و مفهوم میراث مشترک بشریت به عنوان دو اصل بنیادین، می توانند مبنای حکمرانی مسئولانه منابع دریایی قرار گیرند. هدف این پژوهش، تحلیل جایگاه عدالت بین نسلی در حکمرانی منابع دریایی و ارزیابی میزان تحقق آن در چارچوب حقوق دریاها و حقوق اقتصادی است. روش تحقیق در این مقاله توصیفی–تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعه اسناد حقوقی، منابع کتابخانه ای و ادبیات حقوقی داخلی و بین المللی گردآوری شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه عدالت بین نسلی و میراث مشترک بشریت در سطح نظری و هنجاری مورد شناسایی قرار گرفته اند، اما در سطح اجرایی، به دلیل غلبه منافع اقتصادی کوتاه مدت، ضعف سازوکارهای الزام آور و محدودیت های حکمرانی دریایی، تحقق عملی این اصول با چالش های جدی مواجه است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که بدون نهادینه سازی عدالت بین نسلی در فرآیندهای تصمیم گیری، تقویت سازوکارهای نظارتی و بازتعریف نقش حقوق اقتصادی در بهره برداری دریایی، دستیابی به حکمرانی پایدار و مسئولانه منابع دریایی امکان پذیر نخواهد بود.

کلیدواژه ها:

عدالت بین نسلی ، حکمرانی منابع دریایی ، میراث مشترک بشریت ، حقوق دریاها ، توسعه پایدار