واکاوی دیالکتیک هویت و مدرنیته در معماری معاصر ایران از التقاط گرایی تا بحران معنایی

معماری معاصر ایران در تقاطع تاریخی میان گذشته پرافتخار و الگوهای غربی با چالشی بنیادین مواجه است که ریشه در بحران هویت ملی دارد. ورود مدرنیته به ایران فرآیندی ناپیوسته و همراه با خودباختگی فرهنگی را رقم زد که نه تنها کالبد شهرها، بلکه هویت جمعی شهروندان را تحت الشعاع قرار داد. این پژوهش با رویکردی توصیفی تحلیلی و به روش مطالعه کتابخانه ای به واکاوی فرآیند تحول معماری ایران از دوران پیش از مدرن تا عصر حاضر می پردازد. هدف اصلی این مطالعه، تبیین ریشه های شکل گیری بحران هویت در معماری معاصر و نقد رویکردهای التقاط گرایانه و تقلیدی است. نتایج نشان می دهد که معماری ایران در مواجهه با مدرنیته دچار نوعی سردرگمی معنایی شده است؛ جایی که تقلید کورکورانه از فرم های مدرن غربی، بدون درک زیرساخت های فنی و فرهنگی آنها منجر به پدید آمدن آثاری فاقد اصالت و هویت بومی شده است. مقاله نتیجه می گیرد که احیای هویت در معماری معاصر نه با بازگشت صرف به فرم های گذشته، بلکه از طریق درک عمیق «زمان» و «مکان» و خلق معماری ای همساز با نیازهای روز و مبتنی بر اصول اصیل فرهنگ ایرانی اسلامی امکان پذیر است.

کلیدواژه ها:

هویت ، معماری معاصر ، ایران ، مدرنیته ، التقاط گرایی ، معماری بومی ، بحران معنایی