طراحی چارچوب شهر مقاوم در برابر حریق از طریق ادغام سامانه های اطلاعات مکانی و آیین نامه های ساختمانی

آسیب پذیری شهرها به ویژه در بافت های فرسوده در برابر حریق های بزرگ نیازمند رویکردی نوین و یکپارچه است. یک چالش اصلی شکاف میان الزامات آیین نامه های ساختمانی ایستا و متنی و قابلیت های تحلیلی پویای سامانه اطلاعات مکانی است که مانع از تصمیم گیری فضا محور و پیشگیرانه می شود. هدف این پژوهش طراحی و آزمون یک چارچوب عملیاتی برای یکپارچه سازی آیین نامه های ساختمانی با محیط سامانه اطلاعات مکانی به منظور ارزیابی کمی و پهنه ای تاب آوری شهری در برابر حریق و پشتیبانی از تصمیم گیری های مدیریتی است. روش پژوهش ترکیبی از تحلیل محتوای مقررات، تصمیم گیری چند معیاره مکانی و تحلیل شبکه در محیط سامانه اطلاعات مکانی است. مفاد آیین نامه به شاخص های کمی تبدیل و همراه با لایه های مکانی مانند کاربری اراضی، دسترسی و تراکم در یک مدل فازی سلسله مراتبی ادغام شد تا نقشه های ریسک و کارایی خدمات امدادی تولید شود. یافته ها نشان می دهد پیاده سازی چارچوب نشان داد که توزیع فضایی خطر حریق و ظرفیت پاسخگویی خدمات امدادی ناهماهنگ است. بخش های وسیعی از بافت های فرسوده همزمان در کلاس ریسک بالا و دسترسی ضعیف قرار دارند و به عنوان نقاط بحرانی دوگانه شناسایی شدند. شبیه سازی ها اثر بخشی مداخلات پیشنهادی چارچوب مانند ایجاد شکاف حریق را در کاهش ریسک تایید کرد. نتایج نشان می دهد چارچوب پیشنهادی پلی موثر بین مقررات و تحلیل فضایی ایجاد می کند و ابزاری قدرتمند برای مدیریت پیشگیرانه و مبتنی بر شواهد ریسک حریق شهری فراهم می سازد. خروجی های آن می تواند مبنای بازنگری طرح های شهری، بهینه سازی استقرار خدمات امدادی و نظارت هوشمند بر اجرای مقررات قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

شهر مقاوم در برابر حریق ، سامانه اطلاعات مکانی (GIS) ، آیین نامه ساختمانی ، پهنه بندی ریسک حریق ، تاب آوری شهری