مسئولیت مدنی در قبال آلاینده های ناشی از فعالیت انسانی؛ مطالعه ای در حقوق ایران و موازین بین المللی

مسئولیت مدنی تخریب محیط زیست علاوه بر نقش بازدارندگی نقشی اساسی در جبران خسارات و اعاده وضع به حالت سابق را ایفا می نماید و چون راهکاری نو در طرح مباحث حقوقی در نظم کنونی حقوق زیست محیطی محسوب می شود، بایستی در پی ارائه نظریات و راهکارهای نو برآید. موضوع پژوهش پیش رو تحت عنوان مطالعه مسئولیت مدنی آسیب به محیط زیست در حقوق ایران و اسناد بین المللی است. روش تحقیق به صورت توصیفی و تحلیلی بوده و نتایج تحقیق حاکی از آن است که در مسئولیت محیط زیست بیشتر با مسئولیت ناظر به آینده و خسارت هایی که هنوز واقع نشده مواجه هستیم یعنی خطر جدی وقوع خسارت در آینده به محیط زیست مسئولیت محیط زیست را محقق می سازد. بر این اساس در مسئولیت محیط زیست می توان مسئولیت پیشگیری را نیز مطرح نمود که با استناد به اصل پنجاهم قانون اساسی، می توان دعوای پیش گیرانه را اقامه کرد. در حقوق ایران در خصوص چنین موضوع مهم و حیاتی قانون مجزا و ویژه ای وجود ندارد و تنها قانونی را که می توان در مورد مبنای مسئولیت مدنی مورد استناد قرارداد، ماده یک قانون مسئولیت مدنی مصوب ۱۳۳۹ است که مبنای اولیه مسئولیت را مبتنی بر تقصیر قرار داده است. راجع به روش جبران خسارت در محیط زیست از یک طریق مشخص امکان پذیر نمی باشد چراکه خسارت بر محیط زیست از راه های مختلف متصور است از جمله خسارت به اموال، خسارت به اشخاص و خسارت به محیط زیست که می تواند شامل خسارت مادی یا معنوی باشد بنابراین بهترین روش جبران خسارت وجود یک رژیم حقوقی با ضمانت اجرای متناسب می باشد.

کلیدواژه ها:

محیط زیست ، مسئولیت مدنی ، آسیب آلاینده ها ، فعالیت انسانی