شواهدی از زندگی نیمه یکجا نشینی در منطقه ی گچساران(مطالعه موردی: محوطه ۲۹ سد چم شیر)

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 63

فایل این مقاله در 35 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_SSJ-15-1_004

تاریخ نمایه سازی: 26 اردیبهشت 1405

چکیده مقاله:

منطقه گچساران، یکی از رستاق های کوره ارجان طی سده های نخستین و میانه اسلامی و بخشی از منطقه کوهستانی کوچ نشینان کوه گیلویه بوده است. در دوران تاریخی - اسلامی این منطقه بیشتر به واسطه گذر شاهراه ارجان به شیراز اهمیت داشته است، با این وجود، مسائل تاریخی بیشتری در ارتباط با این منطقه مانند تحولات کوچ نشینی دوران باستان و حضور اسماعیلیان در جنوب غربی ایران قابل بررسی و مطالعه است. مطالعات باستان شناختی حوضه آبگیر ساخت سد چم شیر فرصتی فراهم آورد تا شماری از محوطه-های این منطقه کاوش شوند که یکی از آنها محوطه شماره ۲۹ است. کاوش باستان شناختی در این محوطه ی تاریخی با هدف شناخت کیفیت استقراری ، پلان فضاها و بقایای معماری و شناخت پیشینه ی استقرار با استناد به شواهد باستان شناختی انجام شد. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی با بهره گیری از شواهد باستان شناختی حاصل از کاوش و منابع مکتوب تاریخی انجام شده است. نوع چینش سنگ ها، نشان دهنده عدم دقت و رعایت اصول فنی در ساخت بنا است که می توان آن را با سبک چینش سنگ ها در ساختارهای معماری کوچ نشینی قابل مقایسه دانست. با این وجود، شواهد باستان شناختی بنای کاوش شده در محوطه ۲۹ شامل شش اتاق با ابعاد مختلف حول یک حیاط مرکزی، نشان دهنده استقرار نیمه یکجانشین روستایی سکونتگاه یاد شده است. تاریخ استقرار در این محوطه ، به اواخر دوره ساسانی بر می گردد که تا اواسط سده ششم ه.ق سکونت در آن ادامه یافته است.

کلیدواژه ها:

نویسندگان

حسین سپیدنامه

دکترای باستان شناسی، کارشناس امور هیئت علمی و هیئت امنا دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.

احمد آزادی

استادیار پژوهشگاه میراث فرهنگی، تهران، ایران.

اکبر عزیزی

دانشجوی دکتری باستان شناسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آزادی، احمد (۱۳۹۹)،«تحلیل و گونه شناسی آثار باستانی منطقه کهگیلویه» ...
  • ابن خردادبه،عبیدالله(۱۳۷۰)، المسالک و الممالک، ترجمه دکتر حسین قره چانلو، ...
  • ابن اثیر،عزالدین علی­ بن محمد (۱۳۷۱)،تاریخ کامل اسلام وایران،ترجمهعباس خلیلی ...
  • ابن­حوقل (۱۳۴۵)، صوره الارض، ترجمه دکتر جعفر شعار، تهران:بنیاد فرهنگ ...
  • اصطخری،ابواسحقابراهیم (۱۳۶۸)،مسالک وممالک،به اهتمام ایرج افشار،تهران:علمی وفرهنگی ...
  • امان، دیتر (۱۳۶۹)، بختیاری ها : عشایر کوه نشین ایرانی ...
  • قزلباش, ابراهیم،واحمدپرویز (۱۳۹۲)،«بررسی زیستگاه های دوره اسلامی در ارتفاعات زاگرس ...
  • استروناخ،دیوید(۱۳۷۹) ، پاسارگاد: گزارشی از کاوش­های انجام شده توسط موسسه ...
  • امیری،مصیب (۱۳۹۱) ، بررسی و مطالعه سفالی دوره ساسانی و ...
  • جعفری زند، علیرضا(۱۳۸۹)، گزارش مقدماتی فصل دوم کاوش تپه اشرف ...
  • خسروزاده،علیرضاوابوالفضل عالی(۱۳۸۵)، «تشریح دوره سوم سلوکی- اشکانی»، در:بررسی­های باستان­شناختی میاناب ...
  • دوبد، بارون( ۱۳۸۸)،سفرنامه لرستان و خوزستان، ترجمه محمدحسین آریا،تهران: شرکت ...
  • رجبی, نوروز (۱۳۹۴) ،«یافته های باستان شناسی فصل دوم کاوش ...
  • زارع،شهرام (۱۳۹۸)، «گزارش گمانه­زنی محوطه ۸۲» در:گزارش طرح مطالعات باستان­شناسی ...
  • زاگارل،الن (۱۳۸۷)،باستان­شناسی پیش ازتاریخ منطقهبختیاری: ظهورشیوهزندگی درارتفاعات،ترجمه کوروش روستایی،تهران: سازمان ...
  • سپیدنامه، حسین (۱۴۰۰)، گزارشکاوش نجات­بخشی محوطهشماره ۱۹ محدودهآبگیرسدچم­شیر، (شهرستان گچساران)،تهران:پژوهشگاه ...
  • شریف ادریسی،محمدبن محمد (۱۳۸۸)،نزهه المشتاق فی اختراق الآفاق،ترجمهعبدالمحمدآیتی،تهران:بنیادایران­شناسی ...
  • عطایی،محمدتقی وشهرام زارع (۱۳۹۹)،«مطالعات باستان­شناسی محدودهآبگیرسدچم­شیر؛شهرستانگ چساران، (فصل دوم،بهار ۱۳۹۸)»، ...
  • کاتالدی،جانکارلو (۱۳۶۸)،گونه­شناسی اولیه،ترجمه غلامحسین معماریان،تهران:انتشارات دنیای نو ...
  • کنت،درک( ۱۳۹۵)، سفال­های ساسانی واسلامی راس الخیمه؛طبقه­بندی،گاه نگاری و بررسی ...
  • هورشید،شقایق (۱۳۹۴)، « معرفی آثار مکشوفه در محوطه گندم­زار ۱ ...
  • ویتکمب،دونالد (۱۳۸۲)، «سفال های پیش از تاریخی دروغین از جنوب ...
  • یغمایی،احسان ( ۱۳۸۶)، گزارش فصل نخست بررسی باستان شناختی شهرستان ...
  • نمایش کامل مراجع