اثر مصرف گوگرد و محتوای رطوبت خاک بر اکسایش گوگرد و ویژگی های شیمیایی خاک های آهکی

خاک های آهکی بیش از ۸۷ درصد اراضی کشاورزی ایران را تشکیل می دهند. هدف از این پژوهش، بررسی تاثیر مقادیر مختلف گوگرد (صفر، ۵۰۰ و ۱۰۰۰ کیلوگرم در هکتار) در دو سطح رطوبتی (۴۰ و ۶۰ درصد رطوبت اشباع) بر فرایند اکسایش گوگرد و برخی ویژگی های شیمیایی خاک های آهکی و غیرآهکی همراه با باکتری تیوباسیلوس (Thiobacillus) بود. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در پنج نوع خاک با درصد آهک متفاوت انجام شد. نتایج نشان داد که بیشترین میزان اکسایش گوگرد در رطوبت ۴۰ درصد و مقدار ۵۰۰ کیلوگرم در هکتار حاصل شد که این امر بهینه ترین شرایط برای فعالیت میکروبی اکسیدکننده گوگرد را فراهم می آورد. افزایش رطوبت به ۶۰ درصد باعث کاهش سرعت اکسایش ناشی از محدودیت اکسیژن و عملکرد کمتر فعالیت میکروبی شد. در این تحقیق بیشترین کاهش معنی دار pH و افزایش هدایت الکتریکی (EC)، غلظت قابل جذب فسفر، سولفات، آهن و روی پنج نوع خاک مربوطه به تیمار ۱۰۰۰ کیلوگرم گوگرد در هکتار و در رطوبت ۴۰ درصد بود. بیشترین کاهش pH در خاک قزلر (۸۷/۰ واحد)، بیشترین افزایش EC در خاک بابل (۱۹/۱ دسی زیمنس بر متر)، و بیشترین غلظت فسفر (۱/۴۱ میلی گرم برکیلوگرم)، سولفات (۲۶۹۰ میلی گرم برکیلوگرم)، آهن (۹/۶۲ میلی گرم برکیلوگرم) و روی (۲۵/۱ میلی گرم برکیلوگرم) در خاک بابل ثبت شد. خاک شریف آباد با ۴۴ درصد آهک، کمترین تاثیرپذیری را نسبت به اکسایش گوگرد و تغییرات pH داشت. نتایج این مطالعه نشان داد که مصرف گوگرد همراه با رطوبت بهینه می تواند به عنوان راهکاری کارآمد برای اصلاح خاک های با محتوای آهک کمتر از ۵۰ درصد مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اکسایش ، تیوباسیلوس ، رطوبت ، خاک آهکی ، گوگرد