تحلیل گفتمان کلاسی با هوش مصنوعی: شناسایی سبک های تدریس و تاثیر آن بر مشارکت دانش آموزان

هدف پژوهش حاضر، تحلیل گفتمان کلاسی با بهره گیری از روش های هوش مصنوعی به منظور شناسایی سبک های تدریس معلمان و بررسی تاثیر آن بر میزان و نوع مشارکت دانش آموزان در فرایند یادگیری است. با توجه به اینکه گفتمان کلاسی نه تنها انتقال دهنده محتوا، بلکه بازتاب دهنده روابط قدرت، هویت های نقشین و فرصت های یادگیری است، استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای تحلیل الگوهای زبانی، نوبت گیری ها و کنش های گفتاری می تواند تصویری دقیق تر و عینی تر از کیفیت تدریس و مشارکت دانش آموزی ارائه دهد . در این پژوهش، داده های گفت وگویی ۲۴ کلاس درس متوسطه اول در سه درس علوم، ریاضی و مطالعات اجتماعی به صورت صوتی ضبط و سپس رونوشت برداری شد. پس از پیش پردازش داده ها، از مدل های یادگیری ماشین برای خوشه بندی سبک های گفتمان معلم (سخنرانی محور، گفت وگومحور، هدایت گر اکتشافی و کنترل گر سنتی) و نیز برای استخراج شاخص های مشارکت دانش آموزان (تعداد نوبت های گفتاری، طول نوبت ها، تنوع کنش های گفتاری، و میزان طرح پرسش از سوی دانش آموزان) استفاده گردید.یافته ها نشان داد بین سبک تدریس گفت وگومحور و هدایت گر اکتشافی با سطح بالاتر مشارکت کلامی و شناختی دانش آموزان رابطه معنادار وجود دارد، در حالی که سبک سخنرانی محور و کنترل گر سنتی با الگوی مشارکت حداقلی، پاسخ های تک کلمه ای و کاهش طرح پرسش همراه است.تحلیل های گفتمان مبتنی بر هوش مصنوعی همچنین نشان داد که در کلاس هایی با سبک گفت وگومحور، توزیع نوبت های گفتاری متعادل تر است، انواع بیشتری از کنش های گفتاری دانش آموز (پرسش، چالش، توضیح، استدلال) ظاهر می شود و شاخص های برابری تعاملی در سطح بالاتری قرار دارد.بر این اساس، پژوهش حاضر نشان می دهد که ترکیب روش های تحلیل گفتمان و الگوریتم های هوش مصنوعی می تواند ابزاری قدرتمند برای بازطراحی حرفه ای تدریس و ارتقای مشارکت دانش آموزان باشد و پیشنهاد می کند برنامه های تربیت معلم و توسعه حرفه ای، از این نوع تحلیل مبتنی بر داده برای بازخورد دقیق تر به معلمان بهره گیرند.

کلیدواژه ها:

تحلیل گفتمان کلاسی ، هوش مصنوعی ، سبک تدریس ، مشارکت دانش آموزان