بررسی مولفه های تاثیرگذار بر ادراک چندحسی کاربران در طراحی اقامتگاه های بومگردی کویری

در جهان امروز که تجربه گرایی در فضاهای معماری به یکی از ارکان اصلی طراحی تبدیل شده نقش ادراک چند حسی کاربران در کیفیت تجربه فضایی اهمیت روزافزونی یافته است. اقامتگاه های بومگردی کویری به عنوان فضاهایی با زمینه طبیعی فرهنگی و اقلیمی، خاص ظرفیت بالایی برای تقویت این تجربه دارند. با این حال، اغلب طراحی این فضاها تنها با تکیه بر عناصر بصری و بدون توجه به سایر حواس صورت می گیرد که منجر به کاستی هایی در کیفیت ادراک کاربران می شود. در این میان، بحران فاصله گرفتن از بسترهای فرهنگی زیستی و تضعیف پیوندهای حسی با محیط ضرورت بازنگری در طراحی این فضاها را دو چندان کرده است. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و تحلیل مولفه های تاثیرگذار بر ادراک چند حسی کاربران در طراحی اقامتگاه های بوم گردی کویری است. این مطالعه می کوشد تا با بهره گیری از منابع علمی معتبر و تحلیل نمونه های موفق چارچوبی مفهومی و کاربردی برای به کارگیری مولفه های چند حسی در فرآیند طراحی معماری ارائه دهد. هدف نهایی ارتقای کیفیت تجربه فضایی کاربران و تقویت پیوند آنان با بستر طبیعی و فرهنگی کویر است تا اقامتگاه هایی خلق شود که علاوه بر پاسخگویی به نیازهای اقامتی، تجربه ای معنادار، احساسی و پایدار فراهم آورد. این پژوهش از نظر نوع، روش توصیفی-تحلیلی است. اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعه اسناد کتابخانه ای، منابع علمی معتبر، مقالات پژوهشی، پایان نامه ها و کتب تخصصی در حوزه معماری، طراحی فضا و روانشناسی ادراک گردآوری شده است. همچنین با بررسی و تحلیل نمونه های موردی موفق از اقامتگاه های بومگردی و فضاهای کویری که در آنها اصول طراحی چند حسی رعایت شده تلاش شده است تا مولفه های موثر بر ادراک چند حسی کاربران شناسایی و تحلیل شود. نتایج پژوهش نشان می دهد که پنج مولفه اصلی شامل کیفیت های بصری (نور، رنگ، بافت)، صوتی (صدای باد، سکوت، صدای حیات)، بویایی (بوی خاک، گیاهان بومی، چوب)، لامسه (سطوح طبیعی، دمای فضا) و چشایی (خوراک بومی در فضا) در شکل گیری ادراک چندحسی کاربران نقش کلیدی ایفا می کنند. همچنین، پیوند این مولفه ها با بستر طبیعی و فرهنگی منطقه سبب ارتقای حس تعلق و افزایش کیفیت تجربه سکونت می شود.

کلیدواژه ها:

ادراک چند حسی ، اقامتگاه بومگردی ، فرهنگ بومی ، معماری کویری