طراحی مجتمع طلوع جهت رهایی درمانگری و توانبخشی برای بیماران مبتلا به اعتیاد

اعتیاد یکی از مهمترین بحران های اجتماعی، روانی و فرهنگی جوامع امروزی به شمار می رود که نه تنها زندگی فردی بیماران، بلکه بنیان خانواده و ساختارهای اجتماعی را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. در فرایند ترک اعتیاد عوامل مختلفی موثرند؛ اما طراحی محیط فیزیکی به عنوان بستری برای درمانگری و بازتوانی، نقشی کلیدی در تسهیل فرایند ترک و بازگشت موفق فرد به جامعه دارد. این پژوهش با هدف طراحی مجتمع طلوع به عنوان مرکز بازتوانی و درمان اعتیاد، سعی دارد ضمن بهره گیری از رویکردهای روانشناسی محیط، اصول معماری درمان محور و مبانی طراحی انسانی، الگوی جامعی برای ایجاد فضایی امن، آرامش بخش و الهام بخش ارائه دهد. روش تحقیق در این پژوهش کیفی و توصیفی-تحلیلی بوده و اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه ای، تحلیل نمونه های مشابه داخلی، بررسی مبانی نظری معماری درمانی و مصاحبه های غیررسمی گردآوری شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که کیفیت طراحی فضاهای درمانی از نظر نور طبیعی، رنگ، چشم انداز، چیدمان فضاها، تفکیک عملکردها و دسترسی به فضای سبز اثر مستقیمی بر کاهش اضطراب، افزایش انگیزه، ارتقای عزت نفس بیماران و موفقیت در ترک پایدار اعتیاد دارد. در پایان با تکیه بر تحلیل داده ها راهکارهایی برای طراحی بهینه این مجتمع پیشنهاد می شود تا معماری بتواند به عنوان عامل درمانی و توانبخشی در کنار سایر روش های روان پزشکی ایفای نقش کند.

کلیدواژه ها:

معماری ، درمانی ، ترک اعتیاد ، طراحی مرکز ، بازتوانی ، سلامت روان ، روان شناسی محیط