باز تعریف مفاهیم طراحی شهری؛ شهر سالمند با تاکید بر مولفه های ارگونومیک با رویکرد توان بخشی محیطی

با افزایش جمعیت سالمندان نیاز به باز تعریف طراحی شهری جهت ارتقای کیفیت زندگی و استقلال آنان بیش از پیش احساس می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی مولفه های ارگونومیک و توان بخشی محیطی در طراحی شهری سالمندمحور انجام شد. روش تحقیق توصیفی-تحلیل محتوا و کیفی است و داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای و تحلیل نمونه های موردی داخلی و بین المللی جمع آوری شد. یافته ها نشان داد که پنج مولفه اصلی شامل دسترس پذیری فراگیر، ارگونومی مبلمان و فضاهای عمومی، امنیت و کاهش خطر، فضاهای سبز درمانی و تعامل اجتماعی نقش کلیدی در شکل دهی شهرهای دوستدار سالمند دارند. تحلیل ها نشان داد که در اکثر شهرهای ایران این مولفه ها به صورت کامل رعایت نمی شوند و موجب کاهش استقلال سالمندان، افزایش خطر سقوط، محدودیت مشارکت اجتماعی و کاهش کیفیت زندگی می شود. پژوهش های موردی جهانی نشان می دهد که با مداخلات ارگونومیک و توان بخشی محیطی می توان محیط شهری ایمن، قابل دسترس و توان بخش برای سالمندان ایجاد کرد. نتایج پژوهش بر اهمیت یکپارچه سازی اصول ارگونومیک و توانبخشی محیطی در سیاست گذاری و طراحی شهری تاکید دارد و پیشنهاد می شود این اصول به عنوان محور برنامه ریزی شهری در ایران لحاظ شوند.

کلیدواژه ها:

طراحی شهری سالمند محور ، ارگونومی ، شهری ، توان بخشی محیطی ، دسترس پذیری ، فضاهای سبز درمانی