روندها و شکاف های پژوهشی در مطالعات حکمروایی خوب شهری: تحلیل علم سنجی جهانی

مقدمه: با رشد سریع شهرنشینی و پیچیدگی های فزاینده ی مدیریت شهری، مفهوم حکمروایی خوب شهری به یکی از محورهای کلیدی در پژوهش ها و سیاست گذاری های شهری در سطح جهانی تبدیل شده است. در شهرهای کشورهای در حال توسعه، تحقق این مفهوم با چالش های چندلایه ای همچون نابرابری فضایی، فشارهای زیست محیطی، بحران های اقتصادی و ضعف در مشارکت شهروندی همراه است. این واقعیت، ضرورت انجام مطالعات جامع و نظام مند در حوزه ی حکمروایی شهری و تحلیل روندهای پژوهشی و شبکه های همکاری علمی را دوچندان کرده است. داده و روش: این پژوهش با هدف تحلیل علم سنجی و بررسی روندهای پژوهشی در حوزه ی حکمروایی خوب شهری در بازه زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ انجام شده است. داده های کتاب شناختی از پایگاه معتبر Web of Science استخراج گردید و در مجموع ۱۳۵۷ مقاله مورد بررسی قرار گرفت. داده ها پس از پالایش و بازبینی، با بهره گیری از روش های علم سنجی، تحلیل شبکه های همکاری علمی و محیط نرم افزار VOSviewer تحلیل شدند. این رویکرد امکان شناسایی موضوعات محوری، خوشه بندی مفهومی و الگوهای همکاری پژوهشی را فراهم ساخت. یافته ها: نتایج تحلیل ها نشان داد که مطالعات حکمروایی خوب شهری عمدتا بر محورهایی همچون حکمروایی شهری، پایداری، تاب آوری، عدالت اجتماعی و فناوری های هوشمند متمرکز بوده اند. خوشه بندی موضوعی پژوهش ها، شش حوزه ی اصلی شامل: حکمروایی و مدیریت شهری، پایداری و توسعه ی شهری، مشارکت شهروندی، عدالت اجتماعی، فناوری و هوشمندسازی و حوزه های نوظهور را شناسایی کرد. همچنین، بررسی شبکه های هم نویسندگی و همکاری علمی میان دانشگاه ها و پژوهشگران، نشان دهنده رشد تعاملات علمی در سطوح ملی و بین المللی است. نتیجه گیری: این پژوهش با ترسیم تصویری جامع از روندهای تحقیقاتی و شبکه های همکاری علمی در حوزه حکمروایی خوب شهری، شکاف های پژوهشی کلیدی را مشخص کرد. از جمله این شکاف ها می توان به نیاز به مدل های تلفیقی عدالت و پایداری، تقویت مشارکت شهروندی و بومی سازی رویکردهای حکمروایی اشاره کرد. یافته های این تحقیق می تواند به عنوان راهنمایی موثر برای پژوهشگران آینده و سیاست گذاران شهری، در جهت تحقق حکمروایی پایدار و ارتقای کیفیت زندگی شهری مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

حکمروایی خوب شهری ، علم سنجی ، VOSviewer ، شبکه های همکاری علمی