چالش های شهری در توانمندسازی جوانان و ایجاد فضاهای عمومی پویا مطالعه موردی شهرداری قائم شهر

این مقاله با رویکرد تحلیلی-سیاستی به واکاوی چالش های شهرداری قائم شهر در دو محور «توانمندسازی جوانان» و «ایجاد/مدیریت فضاهای عمومی پویا» می پردازد. بر اساس تحلیل اسناد بالادستی شهری و گزارش های محلی، گفتارهای علمی فارسی و انگلیسی در حوزه های سرزندگی فضا، مشارکت و حکمرانی شهری، و نیز نمونه کاوی از تجربه های جهانی مشارکت جوانان در طراحی و حکمرانی فضاهای عمومی، چارچوبی مفهومی ارائه می شود که شش دسته چالش اصلی را در قائم شهر نشان می دهد: (۱) چالش های نهادی و حکمرانی چندسطحی، (۲) محدودیت های مالی و مدل اقتصادی پروژه های عمومی، (۳) ضعف های کالبدی-طراحی و استانداردهای سرزندگی و ایمنی، (۴) ملاحظات اجتماعی-فرهنگی و عدالت جنسیتی/نسلی، (۵) مولفه های محیط زیستی و تاب آوری، و (۶) شکاف های فناورانه و داده محور. یافته ها بیان می کند که با وجود طرح های پراکنده ی جوان محور (مانند توسعه فضاهای تفریحی برای کودکان و نوجوانان)، فقدان سازوکارهای پایدار مشارکت جوانان در چرخه برنامه ریزی-اجرا-پایش، عدم تناظر بودجه ای با نتایج/خروجی ها (Outcome-based Budgeting)، و کمبود چارچوب های ارزیابی سرزندگی و ایمنی مبتنی بر جنسیت/سن، مانع پویایی پایدار فضاهای عمومی است. مقاله در پایان «نقشه راه» عملیاتی ده گانه ای را برای شهرداری قائم شهر پیشنهاد می کند (از ایجاد «شورای جوانان شهر» و برنامه های مشترک با دانشگاه ها و سمن ها تا آزمایشگاه سیاست شهری و بودجه ریزی مشارکتی خرد)، و مجموعه ای از شاخص های کلیدی عملکرد (KPI) برای پایش پیشرفت در افق دوساله ارائه می دهد. این پیشنهادها با اتکا به شواهد داخلی و نمونه های بین المللی طراحی مشارکتی جوانان تدوین شده اند. برای زمینه سازی جمعیتی نیز به روند سالمندی در مازندران اشاره می شود تا ضرورت «حفظ/جذب» جوانان از مسیر کیفیت فضاهای عمومی و فرصت های توانمندساز روشن تر گردد.

کلیدواژه ها:

توانمندسازی جوانان ، حکمرانی شهری ، مشارکت شهروندی ، عدالت فضایی ، شهرداری قائم شهر