بررسی امکان استفاده از داده های باز شهری برای بهبود خدمات شهرداری قائمشهر

در سال های اخیر رشد شهرنشینی، افزایش انتظارات شهروندان و گسترش فناوری اطلاعات موجب شده است که شهرداری ها به عنوان نهادهای کلیدی در فرآیند ارائه خدمات شهری، نیازمند روش های نوآورانه برای ارتقای کارایی، شفافیت و پاسخگویی باشند. داده های باز شهری به عنوان یکی از مهم ترین مفاهیم در حوزه شهر هوشمند مطرح شده اند، زیرا امکان دسترسی آزاد، رایگان و بدون مانع به مجموعه های داده عمومی را فراهم می آورند تا به سازمان های شهری، پژوهشگران، شهروندان و بخش خصوصی امکان تحلیل، نوآوری و مشارکت در فرآیند تصمیم گیری و ارائه خدمات شهری داده شود. شهر قائمشهر (استان مازندران) با توجه به جمعیت حدود ۱۲۰ هزار نفر (برآورد سال ۱۴۰۲) و موقعیت منطقه ای خود، دارای ظرفیت هایی قابل توجه برای بهره گیری از این نوع داده ها است. این پژوهش با هدف بررسی امکان استفاده از داده های باز شهری در سطح شهرداری قائمشهر، ابتدا به مبانی نظری و ادبیات موضوع می پردازد، سپس روش شناسی تحقیق، تحلیل یافته ها و پیشنهادهای کاربردی را ارایه می دهد. نتایج نشان می دهد که در حالی که مجموعه داده های باز در شهرداری قائمشهر هنوز به صورت سازمان یافته و در قالب پورتال یا سامانه قابل استفاده شهروندان منتشر نشده اند، اما ظرفیت های قابل توجهی برای تولید خدمات جدید، ارتقای شفافیت و مشارکت شهروندی وجود دارد. عواملی همچون نبود زیرساخت های فناورانه، نیروی انسانی متخصص، سیاست های حکمرانی داده و فرهنگ باز بودن داده ها به عنوان موانع اصلی شناسایی شدند. پیشنهاد می شود که شهرداری قائمشهر با راه اندازی پلتفرم داده های باز، تدوین سیاست حکمرانی داده، ارتقای مهارت کارکنان و الزام قراردادی به انتشار داده ها، گام های عملی برای بهره گیری از این فرصت بردارد. این مطالعه می تواند به عنوان الگویی برای سایر شهرهای متوسط کشور نیز مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

داده های باز شهری ، خدمات شهری ، شهرداری قائمشهر ، حکمرانی داده ، شهر هوشمند