مدل سازی ریسک مالی پروژه های عمرانی با تئوری بازی ها

پروژه های عمرانی به دلیل ماهیت پیچیده، طولانی مدت و مشارکت ذی نفعان متعدد، همواره با ریسک های مالی قابل توجهی مواجه هستند. عواملی مانند تاخیر در پرداخت ها، افزایش هزینه های اجرایی، تغییرات طراحی و اختلافات قراردادی می توانند منجر به افزایش هزینه نهایی پروژه و کاهش سودآوری شوند. روش های متداول مدیریت ریسک مالی عمدتا بر شناسایی و ارزیابی احتمالات تمرکز دارند و کمتر به تحلیل رفتار استراتژیک بازیگران پروژه توجه می کنند. در این پژوهش، تئوری بازی ها به عنوان ابزاری تحلیلی برای مدل سازی ریسک مالی در پروژه های عمرانی مورد استفاده قرار گرفته است. در مدل پیشنهادی، بازیگران اصلی پروژه شامل کارفرما و پیمانکار در نظر گرفته شده و استراتژی های ممکن هر یک در قالب یک بازی غیرهمکارانه تعریف می شوند. تابع پرداخت بازی به گونه ای طراحی شده است که سود و زیان مالی هر بازیگر، هزینه های ناشی از تاخیر و جرایم قراردادی را منعکس نماید. با تحلیل ماتریس بازی و تعیین تعادل نش، رفتار عقلایی بازیگران و پیامدهای مالی تصمیمات آن ها بررسی می شود. نتایج حاصل نشان می دهد که در صورت نبود سازوکارهای انگیزشی مناسب، تعادل بازی می تواند به افزایش ریسک مالی پروژه منجر شود. در مقابل، طراحی صحیح قراردادها و اعمال مشوق ها و جرایم مالی می تواند رفتار بازیگران را به سمت کاهش ریسک و بهبود عملکرد مالی پروژه هدایت کند. یافته های این پژوهش نشان می دهد که استفاده از تئوری بازی ها می تواند به عنوان ابزاری کارآمد در تحلیل و مدیریت ریسک مالی پروژه های عمرانی مورد استفاده مدیران پروژه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

ریسک مالی ، پروژه های عمرانی ، تئوری بازی ها ، تعادل نش