پنهان سازی دانش در سازمان ها: علل، پیامدها و راهکارهای مدیریتی چندسطحی

در پژوهش حاضر پدیده «پنهان سازی دانش در سازمان» به صورت جامع تحلیل شده و نشان داده می شود که این رفتار فراتر از یک انتخاب فردی ساده است و محصول تعامل پیچیده ای میان عوامل روان شناختی، گروهی و ساختاری است. یافته ها حاکی است که در سطح فردی احساس تملک روانی نسبت به دانش، ترس از از دست دادن امتیاز شغلی یا مزیت رقابتی، و ویژگی های شخصیتی مانند خودمحوری و بدگمانی، مهم ترین محرک های امتناع از اشتراک دانش اند. در سطح گروهی، هنجارهای تیمی، رقابت درون گروهی و فقدان ایمنی روانی موجب می شود اعضا از بیان تجربیات، خطاها و ایده های نو اجتناب کنند که این امر به تضعیف جریان دانش و کاهش قابلیت های نوآورانه می انجامد. در سطح سازمانی نیز ساختارهای سلسله مراتبی، سیاست های پاداش نامتوازن و نبود عدالت رویه ای زمینه های نهادی پنهان سازی را تقویت می کنند و نیازمند راهکارهای چندسطحی مدیریتی اند که فردی و هم ساختاری را دربرگیرد. مرور نظریه ها و مطالعات پیشین نشان می دهد که ارتقای اعتماد سازمانی، تقویت عدالت توزیعی و رویه ای، استقرار ایمنی روانی در تیم ها، آموزش رهبران تحول آفرین و طراحی نظام های پاداش مبتنی بر اشتراک دانش، از موثرترین راهبردها در کاهش این پدیده هستند. در خاتمه اشاره می شود که نادیده گرفتن پنهان سازی دانش نه تنها منافع کوتاه مدت فردی را به خطر می اندازد، بلکه به کاهش کارایی سازمان، افت نوآوری و حتی سلب مشروعیت در سازمان های عمومی منتهی می شود؛ بنابراین راه حل ها باید هم زمان به اصلاح نگرش ها و بازطراحی ساختارهای سازمانی متکی باشند تا انتقال دانش از مالکیت فردی به اشتراک جمعی تسهیل شود.

کلیدواژه ها:

پنهان سازی دانش ، ایمنی روانی ، عدالت سازمانی ، اشتراک دانش