مطالعه تطبیقی انگاره های هنر قدسی و هنر اشراقی بر اساس آرای سید حسین نصر و سید مرتضی آوینی

این پژوهش به بررسی تطبیقی دیدگاه های سید حسین نصر و سید مرتضی آوینی درباره هنر معنوی می پردازد. نصر، متفکر برجسته سنت گرایی، هنر اصیل را «قدسی» می داند که در جهان سنت معنا می یابد؛ در حالی که آوینی، متاثر از حکمت صدرایی، هنر ناب را «اشراقی» می خواند که بازتاب نور حقیقت و معنویت بر جان هنرمند است. هدف این مقاله، تحلیل وجوه اشتراک و افتراق این دو نگرش معنوی به هنر است.مطالعه با رویکرد کیفی، روش توصیفی تحلیلی و بهره گیری از منابع کتابخانه ای اسنادی انجام شده است. در این راستا، مفاهیم بنیادین هنر سنتی و قدسی در اندیشه نصر و عناصر کلیدی هنر اشراقی در منظومه فکری آوینی تبیین شده اند.یافته ها نشان می دهد که هنر قدسی نزد نصر، تجلی امر متعالی در قالب نمادهایی از عالم بالا است که واسطه ای برای ارتباط انسان با حقیقت الهی محسوب می شود. این هنر در محتوا، فرم و سبک باید بازتاب اصول ازلی زیبایی و هماهنگی کیهانی باشد. در مقابل، هنر اشراقی از دیدگاه آوینی، نگاهی الهی به واقعیت دارد که حتی در تلخی ها نیز سویه معنوی را آشکار می سازد و بیشتر بر بازنمایی حقایق دینی تمرکز دارد.نتیجه گیری پژوهش نشان می دهد که هرچند هر دو اندیشمند بر سبک معنوی هنر تاکید دارند، نصر بر جنبه تاریخی و نمادین هنر قدسی تاکید می کند، در حالی که آوینی بر اشراق درونی هنرمند و امکان دستیابی فردی به آن تاکید دارد. هنر اشراقی آوینی ظرفیت گسترده تری برای بیان معنویت در سطوح فردی، اجتماعی و فرامرزی دارد.

کلیدواژه ها:

هنر ، معنویت ، هنر اشراقی ، هنر قدسی ، سید مرتضی آوینی ، سید حسین نصر