اثرات جایگزینی بخشی از علوفه و کنسانتره جیره با پوست سبز بادام بر عملکرد رشد، گوارش پذیری مواد مغذی و فراسنجه های خونی بره های پرواری افشاری

سابقه و هدف: اکثر پسماندهای کشاورزی، غنی از کربوهیدرات ها بوده به طوری که در سال های اخیر به دلیل افزایش قیمت نهاده های دامی، تمایل به استفاده از آن ها افزایش یافته و از طرفی این مواد می توانند نقش موثری در بهبود شرایط زیست محیطی و توسعه کشاورزی پایدار ایفا نمایند. هدف از این مطالعه بررسی اثرات جایگزینی بخشی از علوفه و کنسانتره جیره با پوست سبز بادام بر عملکرد رشد، قابلیت هضم مواد مغذی و فراسنجه های خونی بره های پرواری بود. مواد و روشها: این آزمایش با استفاده از ۲۴ راس بره نر پرواری نژاد افشاری با میانگین وزن بدن ۱۲/۳ ±۳۱ کیلوگرم (۳ تا ۴ ماه) در قالب طرح آزمایشی کاملا تصادفی با سه تیمار و هشت تکرار انجام شد. تیمارها شامل گروه شاهد (صفر درصد پوست سبز بادام)، تیمار حاوی ۱۵ درصد پوست سبز بادام و تیمار حاوی ۳۰ درصد پوست سبز بادام بود. جیره ها دارای انرژی و پروتئین تقریبا برابر بوده، ولی الیاف نامحلول در شوینده خنثی با افزایش سطح پوست سبز بادام به طور خطی کاهش یافت. دو هقته اول جهت سازگاری بره ها به جیره ها در نظر گرفته شده و بره ها تا رسیدن به وزن تقریبی ۸/۴۸ کیلوگرم در جایگاه های انفرادی نگهداری شدند. در طول دو هفته سازگاری، روزانه ۵ درصد بر میزان بخش کنسانتره ای جیره ها افزوده گردید، به نحوی که پس از ۱۴ روز عادت دهی، نسبت علوفه به کنسانتره بره ها ۳۰ به ۷۰ گردید.یافتهها: افزایش سطح تغذیه پوست بادام، مصرف خوراک را به صورت خطی افزایش داد (۰۱/۰P <). وزن نهایی بره ها با هم برابر بود. بره-های تغذیه شده با تیمار ۳۰ درصد پوست سبز بادام، از سرعت رشد بالاتر (۳۸۵ در مقابل ۳۱۹ و ۳۲۳ گرم در روز؛ ۰۱/۰P <) و ضریب تبدیل پایین تر نسبت به سایر تیمارها برخوردار بودند. قابلیت هضم ماده خشک و ماده آلی تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفتند، اما قابلیت هضم الیاف نامحلول در شونده خنثی به طور معنی داری در تیمار ۳۰ درصد پوست سبز بادام نسبت به دو تیمار دیگر بیشتر بود (۰۵/۰P =). مصرف پوست سبز بادام منجر به افزایش خطی گلوکز، پروتئین تام و گلوبولین خون بره ها گردید (۰۱/۰ > P)، در حالیکه نیتروژن اوره ای خون تمایل به کاهش (۰۶/۰P =) و نسبت آلبومین به گلوبولین کاهش یافت (۰۱/۰ > P). اختلاف آماری معنی داری برای غلظت کلسترول، تری گلیسیرید و آنزیم های کبدی خون شامل آسپارتات آمینوترانسفراز و آلانین آمینوترانسفراز بره ها در بین تیمارهای آزمایشی مشاهده نشد.نتیجهگیری: در مجموع جایگزینی ۳۰ درصد از جیره بره های پرواری با پوست سبز بادام باعث افزایش قابلیت هضم الیاف نامحلول در شوینده خثتی و بهبود سرعت رشد و کارایی مصرف خوراک شد. همچنین افزایش گلوکز و کاهش نیتروژن اوره ای خون نشان از بهبود متابولیسم در تیمارهای دریافت کننده ۳۰ درصد پوست سبز بادام بود که ممکن است بر بهبود عملکرد تولیدی بره ها موثر باشد. بنابراین، نتایج این تحقیق حاکی از آن است که جایگزینی بخشی از غلات و علوفه با پوست سبز بادام می تواند علاوه بر بهبود عملکرد گوسفند، رقابت انسان و دام برای استفاده از منابع قابل مصرف برای انسان را کاهش دهد.

کلیدواژه ها:

بره افشاری ، پوست سبز بادام ، عملکرد رشد ، قابلیت هضم مواد مغذی