شناسایی پیشران ها و سناریوهای محتمل در حکمروایی محیط زیست کلانشهر تبریز

حکمروایی محیط زیست شهری، به عنوان یک حوزه پیچیده و چندوجهی، نیازمند درک عمیق از تعاملات میان بازیگران مختلف، ساختارهای نهادی و فرایندهای تصمیم­گیری است. حکمروایی محیط زیست شهری یک ضرورت عملی و استراتژیک برای دستیابی به توسعه پایدار و تضمین سلامت و رفاه شهروندان است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ساختاری حکمروایی محیط زیست شهری با رویکرد آینده­پژوهی (دیده بانی گذشته و حال برای شناخت آینده) و سناریونویسی در کلانشهر تبریز انجام شده است. این پژوهش از نظر ماهیت، بر اساس روش علم آینده پژوهی، تحلیلی و اکتشافی و بر اساس هدف کاربردی است. گردآوری داده ها در بخش نظری به روش اسنادی و در بخش عملی نیز به صورت پیمایشی، مبتنی بر تکنیک دلفی بوده است. تحلیل داده­ها با استفاده از نرم­افزار میک­مک و سناریوویزارد انجام شده است. خروجی نرم­افزار میک­مک ناپایداری سیستم را نشان می­دهد. متغیرها و عوامل موثر بر حکمروایی محیط زیست در کلانشهر تبریز در ۷ مولفه و ۴۷ متغیر دسته­بندی شدند. با استفاده از نرم­افزار میک­مک ۱۵ عامل کلیدی شناسایی شده و با ۴۹ وضعیت مختلف وارد نرم­افزار سناریوویزارد گردید. تحلیل­های سناریوویزارد از بین ۱۰۰۰۴ سناریو، ۷ سناریو با سازگاری بالا و باورکردنی ارائه کرد. در حدود ۵۷ وضعیت های پیش رو برای آینده حکمروایی محیط زیست شهری کلانشهر تبریز دارای وضعیت مطلوب می باشد. به روزرسانی و وضع قوانین و آیین نامه های محیط زیستی در شهر تبریز، تشکیل شورای عالی محیط زیست شهری، مدیریت و برنامه­ریزی یکپارچه شهری، برنامه­ریزی برای مقابله با بحران­های محیط زیستی، اعمال سیاستگذاری­های محیط زیستی در برنامه­ریزی شهری و... برخی از مهمترین عوامل کلیدی موثر در آینده وضعیت حکمروایی محیط زیست شهری کلانشهر تبریز می باشند.

کلیدواژه ها:

حکمروایی ، محیط زیست شهری ، آینده پژوهی ، کلانشهر تبریز