مقایسه روش های مختلف تخمیر سبوس برنج و سبوس گندم بر عملکرد، ریخت شناسی روده و جمعیت میکروبی روده کور جوجه های گوشتی سویه راس

هدف: این پژوهش با هدف بررسی اثرات فرآوری سبوس برنج و سبوس گندم با استفاده از روش های مختلف تخمیری (باکتری، قارچ، مایع شکمبه گاو) بر عملکرد، ریخت شناسی روده و جمعیت میکروبی روده کور جوجه های گوشتی سویه راس ۳۰۸ انجام شد. سبوس های (برنج و گندم)، به عنوان یک محصول فرعی غلات غنی از مواد مغذی و الیاف خام، می تواند به عنوان یک منبع غذایی جایگزین در تغذیه طیور به مقدار محدود مورداستفاده قرار گیرد. با این حال، وجود ترکیبات ضد تغذیه ای در سبوس از قبیل فیبر، اسید فیتیک، قابلیت هضم و جذب مواد مغذی را محدود می کنند. به نظر می رسد، فرآوری تخمیری می تواند با تجزیه و افزایش قابلیت جذب این ترکیبات امکان استفاده بهینه از سبوس ها را فراهم کند. روش پژوهش: در این آزمایش، تعداد ۴۰۰ قطعه جوجه گوشتی یک روزه، سویه تجاری راس ۳۰۸ (مخلوط دو جنس) در قالب طرح کاملا تصادفی با آرایش فاکتوریل (۴×۲) به مدت ۴۲ روز موردبررسی قرار گرفتند. فاکتورهای آزمایشی شامل روش های مختلف فرآوری (بدون فرآوری، تخمیر با باکتری باسیلوس سابتیلیس، تخمیر با قارچ آسپرژیلوس نایجر و تخمیر با مایع شکمبه) و نوع سبوس (گندم و برنج در سطح ۱۰ درصد جیره) بودند و اثرات آن ها بر عملکرد کل دوره (مصرف خوراک، افزایش وزن، ضریب تبدیل خوراک)، ریخت شناسی روده و جمعیت میکروبی روده کور وpH  قسمت های مختلف دستگاه گوارش (سنگدان، دوازدهه، ژژنوم و ایلئوم) مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته ها: اثر متقابل نوع سبوس و روش فرآوری بر مصرف خوراک و افزایش وزن کل دوره معنی دار نبود، اما بر ضریب تبدیل خوراک اثر معنی داری داشت. به طور مشخص، گروهایی که سبوس گندم و برنج تخمیرشده با قارچ را دریافت کرده بودند کم ترین ضریب تبدیل خوراک را داشتند. در بررسی اثر اصلی روش فرآوری، تخمیر سبوس با قارچ نسبت به سبوس خام و سبوس تخمیرشده با مایع شکمبه موجب افزایش مصرف خوراک شد. مصرف سبوس گندم در مقایسه با سبوس برنج، منجر به بهبود معنی دار افزایش وزن و کاهش ضریب تبدیل خوراک گردید. ارتفاع پرز دوازدهه در روش تخمیر با قارچ نسبت به سبوس خام و روش تخمیر با باکتری به صورت معنی داری افزایش یافت، اما با روش تخمیر با مایع شکمبه اختلاف معنی داری نداشت. بیش ترین نسبت ارتفاع پرز به عمق کریپت دوازدهه در روش تخمیر سبوس با قارچ مشاهده شد. نتایج نشان داد که سبوس گندم، در مقایسه با سبوس برنج، موجب افزایش ارتفاع پرز و ضخامت اپیتلیوم و کاهش عمق کریپت ژژنوم شد. نسبت ارتفاع پرز به عمق کریپت ژژنوم در دو روش فرآوری با قارچ و مایع شکمبه افزایش معنی داری را نشان دادند. نسبت ارتفاع پرز به عمق کریپت در ایلئوم در گروه دریافت کننده سبوس برنج تخمیرشده با قارچ و مایع شکمبه و هم چنین سبوس گندم تخمیرشده با قارچ بیش ترین مقدار را نشان داد. کم ترین نسبت ارتفاع پرز به عمق کریپت ایلئوم در گروه دریافت کننده سبوس برنج خام مشاهده گردید. اثر متقابل فاکتورهای آزمایشی بر جمعیت لاکتوباسیل ها روده کور معنی دار بود. پرندگان تغذیه شده با سبوس گندم تخمیرشده با مایع شکمبه، جمعیت لاکتوباسیلوس روده کور بیش تری در مقایسه با سایر تیمارها به جز سبوس برنج تخمیرشده با قارچ نشان دادند. پرندگان تغذیه شده با سبوس تخمیرشده اشرشیاکلای و کلی فرم روده کور کم تری نسبت به پرندگان تغذیه شده با سبوس خام داشتند. نتیجه گیری: نتایج نشان می دهد که فرآوری تخمیری سبوس گندم و سبوس برنج، به ویژه با استفاده از قارچ آسپرژیلوس نایجر، به دلیل بهبود عملکرد، افزایش ارتفاع پرزها و کاهش عمق کریپت روده، افزایش جمعیت باکتری های مفید لاکتوباسیل، کاهش جمعیت باکتری های مضر وکاهشpH  روده جوجه های گوشتی، می تواند به عنوان یک استراتژی موثر در تغذیه جوجه های گوشتی مورداستفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

جمعیت میکروبی ، جوجه گوشتی ، عملکرد ، مورفولوژی روده