واکنش به زلزله: شواهدی از تغییر الگوی سکونتی یا فروپاشی استقراری در دشت کنگاور در دوره پس از گودین III-۲

زمین لرزه یکی از رخ دادهای طبیعی است، که کنترل آن خارج از توانایی انسان قرار می گیرد، اما عواقب و تغییراتی ایجاد می کند که ساختارهای انسانی، استقرارها و فرهنگ را دچار تحول، دگرگونی یا تغییر می کند. فلات ایران به واسطه قرار گرفتن برروی کمربند زلزله خیز آلپ-هیمالیا یکی از زلزله خیزترین مناطق جهان محسوب می شود. این سرزمین از دوران گذشته شاهد زلزله های ویرانگری بوده است که مدارک و شواهد آن ها علاوه بر منابع مکتوب در قرن اخیر درنتیجه کاوش های باستان شناسی، نیز شناسایی شده است. گودین تپه یکی از محوطه های باستانی ایران در منطقه غرب ایران است که شواهد حداقل دو رخ داد زلزله در دوره های مختلف آن در کاوش های باستان شناسی شناسایی شده است. یکی از این زلزله های مخرب در اواخر فاز ۲ لایه III گودین تپه رخ داده است که به نظر می رسد منجر به تغییرات محیطی و فرهنگی، نه تنها در محوطه گودین، که در کل دشت کنگاور گردیده است. یکی از این شواهد را می توان تغییر اساسی در الگوی زندگی به صورت کاهش محسوس محوطه های استقراری در دوران پس از فاز دوم گودین III در دشت کنگاور دید؛ این کاهش استقرارها در دوران آهن نیز در منطقه مشاهده شده است. در اواخر دوره گودین III۲ و دوره فرا گودین IIIp-۲ در استقرارهای منطقه دشت کنگاور تغییراتی به وجود آمده است که نشان دهنده تغییر در شیوه زندگی از یکجانشینی به کوچ روی است؛ در همین راستا، پژوهش حاضر در تلاش است با بررسی عوامل موثر در این تغییر الگوی سکونتی به جستجوی دلایل آن بپردازد. پرسش مهم و اصلی پژوهش این است که، عوامل تاثیرگذار در تغییر الگوی زیستی دشت کنگاور در دوره پس از III۲ گودین به چه صورت قابل بررسی است؟ روش این پژوهش براساس گردآوری اطلاعات به شیوه اسنادی و به روش توصیفی-تحلیلی است. در این پژوهش عوامل آب وهوایی، شرایط سیاسی (جنگ و خشونت) و زلزله رخ داده این دوران در منطقه بررسی شد. باتوجه به آرام بودن منطقه ازنظر آب وهوایی و سیاسی در نیمه هزاره دوم پیش ازمیلاد، زلزله از دلایل مهم این تغییر و تحول نوع زندگی انسان های منطقه کنگاور درنظر گرفته شد.

کلیدواژه ها:

زلزله ، دشت کنگاور ، لایه گودین III۲ ، گودین IIIp-۲ ، تغییر الگوی سکونت ، کوچ نشینی