بازتاب جریان عرفان صورت گرا در قصائد خاقانی

خاقانی از شاعران بزرگ و استادان قصیده سرای ادب فارسی است. آثار او به دلیل ویژگی های برجسته ای مانند فخامت اسلوب، تازگی مضامین، گزینش الفاظ موزون و نوآوری در مضمون پردازی، همواره مورد توجه اصحاب سخن قرار گرفته است. در کنار مختصات ذکر شده که قابیلت امعان نظر پژوهش گران را داشته، فحوای معنوی اشعار خاقانی نیز در زمره تحقیقات اخیر علاقه مندان و محققان بوده است. خاقانی با استفاده پیوسته از مضامین عرفانی، مخاطب را بر آن می دارد تا با مداقه در عمق این معنویت، جایگاه وی را در مسیر سلوک و معرفت بسنجد. در این مقاله کوشیده ایم تا با بررسی شواهد شعری، عرفان خاقانی را مطالعه کرده و آن را با مشخصه های عرفان واقعی مقایسه کنیم. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی صورت گرفته است. یافته های تحقیق حاکی از آن است که، استفاده خاقانی از مفاهیم و اصطلاحات عرفانی بیشتر جلوه صوری و زبانی دارد و معرفت هنری خاقانی در خلق اثر، مقدم بر تجارب سلوکی و شهودی اوست.

کلیدواژه ها:

Khāqāni ، Mysticism ، Formalist Mysticism ، Semanticist Mysticism ، Contradiction. ، خاقانی ، عرفان ، عرفان صورت گرا ، عرفان معنا گرا ، تناقض