محدودیت های معرفتی در پیش بینی آینده از منظر فیلسوفان و آینده پژوهان

پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی، به بررسی و تحلیل استدلالی محدودیت های شناختی مرتبط با پیش بینی آینده از منظر فلسفه و آینده پژوهی می پردازد. در این پژوهش که با استفاده از منابع کتابخانه ای انجام شده، پیش بینی ناپذیری به عنوان یک چالش معرفتی مورد ارزیابی قرار می گیرد و تاثیر آن بر توانایی انسان در شناخت و مدیریت آینده تحلیل می شود. مرور ادبیات پژوهش نشان می دهد پیش بینی ناپذیری، ناشی از پیچیدگی، عدم قطعیت و تغییرات غیرخطی در سیستم های اجتماعی و فناورانه، یک محدودیت ذاتی در تلاش های آینده پژوهانه محسوب می شود و لزوم توسعه رویکردهای نوینی همچون سناریوپردازی را مطرح می سازد که به جای اتکا بر پیش بینی های قطعی، به مدیریت عدم قطعیت و ارتقاء انعطاف پذیری و سازگاری با شرایط متغیر می پردازند. در این پژوهش سعی شده است با تکیه بر آراء «کوهن» و «وندل بل»، که از مشاهیر فلسفه و آینده­پژوهی هستند، به توجیه معرفت­شناسانه گزاره­های سناریویی مدعی پیش­بینی آینده پرداخته و از این طریق به افزایش اعتبار پیش­بینی­های مستخرج از آینده­پژوهی در قالب سناریوها، نزد تصمیم گیران و برنامه ریزان در مواجهه با آینده های پیچیده و نامطمئن، یاری رسانی و بنیانی علمی برای ارتقاء فهم ما از محدودیت های معرفتی در پیش بینی آینده فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

محدودیت های معرفتی ، پیش بینی آینده ، فلسفه ، آینده پژوهی