ارزیابی فرونشست دشت مرند با استفاده از روش تداخل سنجی راداری (InSAR)

این پژوهش با هدف ارزیابی فرونشست زمین در دشت مرند، با تداخل سنجی راداری (InSAR) و عوامل موثر بر بروز آن انجام شده است. تصاویر راداری در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ نشان داد که نرخ فرونشست در این دشت بین صفر تا حداکثر ۷۴۵/۳ سانتیمتر در چهار سال متغیر بوده و میانگین آن حدود ۷۲۳/۱- سانتیمتر است. فرونشست از الگوی ناهمگن ولی پیوسته ای پیروی می کند، بیش از ۷۰ درصد مساحت دشت در کلاس های فرونشست متوسط به بالا قرار دارد. تحلیل عوامل موثر نشان داد که افت سطح آب زیرزمینی مهم ترین عامل محرک فرونشست است. این افت در مناطق جنوب شرقی و نیمه غربی دشت به بیش از ۱۰ متر نیز رسیده است. علاوه بر این، ضخامت زیاد آبخوان (تا ۲۸۲ متر)، غلبه رسوبات ریزدانه رسی و سیلتی کاهش تغذیه طبیعی آبخوان ، شیب کم زمین و فعالیت های انسانی مانند کشاورزی آبی و تغییر کاربری اراضی، از دیگر عوامل تشدیدکننده فرونشست در منطقه هستند. ارزیابی دقت روش با استفاده از منحنی ROC و محاسبه مساحت زیر منحنی (AUC=۰.۹۴۹) و ضریب جینی (GC=۰.۸۹۸) نشان دهنده عملکرد بسیار خوب مدل مورد استفاده است. یافته های پژوهش حاکی از وضعیت بحرانی فرونشست در دشت مرند به ویژه در نیمه غربی آن است

کلیدواژه ها:

فرونشست زمین ، تداخل سنجی راداری (InSAR) ، آب زیرزمینی ، تغییر شکل سطح زمین ، سنتینل-۱