بازنمایی نهادینه شده هویت زنان سیاه بلوچ در تقاطع نژاد، جنسیت و ساختارهای نهادی

اهداف: پژوهش حاضر با هدف بازنمایی برساخت هویت زنان سیاه بلوچ ساکن در جنوب استان سیستان و بلوچستان انجام شد و فرآیند ساخته­ شدن این هویت در تقاطع نژاد، جنسیت و نظام کاستی مورد واکاوی قرار گرفت. روش مطالعه: این مطالعه به روش کیفی و با رویکرد نظریه داده­ بنیاد انجام شد و با ۲۶زن سیاهپوست بلوچ که ساکن شهرهای چابهار، نیکشهر و ایرانشهر بوده­اند، مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته، هدفمند و با رعایت حداکثر تنوع انجام شد. یافته ها: هویت زنان سیاه بلوچ  به­ واسطه نظام برده­ داری و استثمار تاریخی اجداد آنها، کلیشه های مبتنی بر نژاد و رنگ پوست، نظم سلسه­ مراتبی ازپیش ­موجود در میان بلوچ ها به شکلی منفی بازنمایی شده است. در این خصوص نهادهای اجتماعی و فرهنگی موجود در جامعه بلوچ ها، نقشی محوری در بازتولید کلیشه های نژادی داشته ­اند. پیامدهای این وضعیت شامل استثمار جنسیتی، خشونت های فیزیکی و روانی، بهره­ کشی جنسی، محدودیت در ازدواج و ازدواج های ناپایدار برون­ کاستی، محرومیت از تحرک طبقاتی و فقدان دسترسی به فرصت های برابر بوده است. در برابر این وضعیت، زنان مشارکت کننده راهبردهای همچون سازش­ گرایانه، برابری­ گرایانه، مقابله­ گرایانه و تقدیرگرایانه را اتخاذ کرده اند. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان می دهد که هویت نهادینه­ شده متقاطع، به دلیل نژاد، جنسیت و سایر ساختارهای سلطه ­مراتبی موجب تجربه انواع مختلفی از تبعیض و محرومیت شده است. اما این هویت از سازه های سیال برخوردار است، مشارکت کنندگانی که رویکرد برابری­ گرایانه اتخاذ کرده­ اند در تلاش هستند تا با تغییر در موقعیت اجتماعی، ظاهری و اقتصادی، سبب تغییر در هویتشان شوند؛ در مقابل اتخاذ رویکردهای دیگر شناسایی شده در این پژوهش، منجر به بازتولید هویت مادون و دیگری سیاه می گردد و تجربه تبعیض برای آنها نهادینه می سازد.

کلیدواژه ها:

تبعیض نژادی ، زنان سیاه بلوچ ، نهادهای اجتماعی ، نظام کاستی ، هویت نژادی-جنسیتی