بررسی اثر کودهای زیستی و شیمیایی بر عملکرد و اسانس نعناع فلفلی (Mentha piperita L.) با روش فراتحلیل

مقابله با چالش های کمبود مواد غذایی ناشی از افزایش جمعیت، سبب توسعه سیستم های کشاورزی وابسته به کودهای شیمیایی، آفت کش ها و حشره کش ها گردید. از سویی دیگر سیستم های جایگزین تولید به منظور کاهش خطرات سیستم های تولید فشرده و افزایش بازده با به کارگیری روش های اکولوژیک و استفاده از کودهای زیستی و آلی ظهور کرده اند. هدف این فراتحلیل بررسی اثرات مصرف کودهای زیستی و شیمیایی بر عملکرد وزن خشک و اسانس نعناع فلفلی و مقایسه اثرات گروه های کودی با یکدیگر بود. با استفاده از اطلاعات مقالات منتشرشده طی ۲۰ سال گذشته و بر اساس پروتکل ROSES مجموعا ۳۴ مطالعه موردبررسی قرار گرفت. بنابراین، اندازه اثر هجس، خطای انتشار، همبستگی بگ و مازومدار و ضریب همبستگی تای کندال با استفاده از نرم افزار فراتحلیل محاسبه شد. نتایج نشان داد کودهای زیستی اثر مثبتی بر افزایش عملکرد وزن خشک و اسانس نعناع فلفلی داشتند. مقدار ۸ لیتر نیتروکسین در هکتار با مقدار اندازه اثر معادل (۴۱۲/۱=g) و (۲۰۰/۱=g) با ۹۵ درصد اطمینان مصرف کودهای زیستی سبب افزایش ماده خشک و اسانس نعناع فلفلی شد. اندازه اثر استفاده از کودهای شیمایی نیز با مقدار و قدرت بیشتری از کودهای زیستی بر عملکرد وزن خشک و اسانس تاثیرگذار بود. نتایج آزمون همبستگی بگ و مازومدار نشان داد که اثر کودهای شیمیایی و کود زیستی بر نعناع فلفلی همگن بود. آزمون N ایمن از خطا نیز نشان داد که دقت و صحت مطالعات انجام شده بالا است. بنابراین می توان با اتکا بر کودهای زیستی در توسعه کشاورزی ارگانیک و یا تلفیق کودهای زیستی و شیمیایی در رهیافت های نوظهور مانند کشاورزی سالم اقدام به تولید محصول نعناع فلفلی نمود.

کلیدواژه ها:

اندازه اثر هجس ، فراتحلیل ، کود زیستی ، نعناع فلفلی ، همبستگی بگ و مازومدار