مبانی حقوق اقلیت های دینی از منظر قرآن

تعیین جایگاه حقوقی اقلیت های دینی در جوامع اسلامی مبتنی بر قرآن، نیازمند بازخوانی مبانی تفسیری آن است. این پژوهش به تحلیل تطبیقی خوانش مفسران معاصر شیعه و اهل سنت از چهار اصل قرآنی کرامت، آزادی عقیده، صلح و عدالت به عنوان مبانی حقوق اقلیت ها می پردازد.در این مقاله با روش تحلیلی-تطبیقی و از طریق مطالعه کتابخانه ای تفاسیر معاصر دو مکتب، داده ها گردآوری و در چارچوب چهار مفهوم مذکور سازماندهی و تحلیل شدند. یافته ها نشان می دهد خوانش معاصر، با تاکید بر ذاتی بودن کرامت انسان، مطلق بودن نفی اکراه، اولویت دادن به صلح و عمومیت عدالت، در حال گذار از الگوی صرفا تمایزگذار «ذمه» به سمت ارائه مبانی نظری برای حقوق شهروندی عادلانه تر و همزیستی مسالمت آمیز در جوامع کثرت گرای معاصر است. این تحول در هر دو مکتب، هرچند با nuances خاص، مشهود است. این تحلیل، ظرفیت پویای قرآن و اجتهاد تفسیری معاصر را برای پاسخ به چالش های حقوقی جوامع اسلامی امروز نشان می دهد.

کلیدواژه ها:

کرامت انسانی ، آزادی عقیده ، عدالت ، صلح ، تفاسیر معاصر ، اقلیت های دینی ، تطبیق