شناسایی عوامل موثر بر جانشینپروری در مدیریت دانشگاه (پژوهشی آمیخته در دانشگاه فرهنگیان)

یکی از مباحث عمده نظامهای پیشرفته و پیشران در هزاره سوم اهمیت نقش «مدیریت و رهبری آموزشی» در پیشبرد اهداف تعلیم و تربیت است که در این زمینه دانشگاه فرهنگیان وظیفه خطیر و رسالت مهمی را بر عهده دارد و دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی جهت تضمین تداوم رهبری سازمانی به برنامه ریزی جانشین پروری رسمی نیاز دارند. بنابراین هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل موثر بر جانشینپروری در مدیریت دانشگاه فرهنگیان بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش گردآوری دادهها از نوع آمیخته (کیفی  کمی) با رویکرد قیاسی  استقرایی است. جامعه پژوهش در بخش کیفی کلیه صاحب نظران، استادان، و خبرگان حوزه منابع انسانی در دانشگاه فرهنگیان بودند که با استفاده از نمونه گیری هدفمند مبتنی بر گلولهبرفی ۱۷ نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. جامعه آماری در مرحله کمی کلیه استادان، مدیران، و کارکنان دانشگاه فرهنگیان بودند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی بر اساس فرمول کوکران تعداد ۲۵۶ نفر انتخاب شدند. به منظور گردآوری داده های کیفی از مصاحبه نیمهساختاریافته و برای دادههای کمی نیز از پرسشنامه محققساخته استفاده شد. اعتمادپذیری داده های مصاحبه با روش بازخورد مشارکت کننده و اعتباربخشی مصاحبهها با روش ضریب توافق و بازآزمون تایید شد. همچنین روایی صوری پرسشنامه مورد تایید متخصصان قرار گرفت و پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ ۸۹/۰ به دست آمد. جهت تحلیل دادهها در قسمت کیفی از روش کدگذاری باز و محوری و در قسمت کمی از تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. نتایج نشان داد عوامل موثر بر جانشینپروری در مدیریت دانشگاه فرهنگیان عبارت اند از: تدوین چشمانداز و برنامه جانشینی، مدیریت استعداد و شایستهسالاری، آموزش و توسعه نیروی انسانی، مدیریت و رهبری مشارکتی (مشارکت کارکنان)، واگذاریهای توسعهای، به سازی مدیریت منابع انسانی، سیستم ارزیابی عملکرد. استفاده از نتایج این پژوهش میتواند در بهبود وضعیت جانشین پروری و مدیریت استعداد و کارآمدی نظام آموزشی موثر واقع شود.

کلیدواژه ها:

جانشینپروری ، دانشگاه فرهنگیان ، مدیریت استعداد ، مدیریت منابع انسانی