اثر پرایمینگ بذر و محلول پاشی عناصر آهن و روی بر رشد و عملکرد عدس (Lens culinaris Medik) و ویژگی های جوانه زنی بذور تولیدی در شرایط دیم

یکی از مشکلات خاک­های مناطق خشک و نیمه خشک، کاهش فراهمی عناصر ریزمغذی به خصوص روی و آهن است که سبب بروز کمبود آن ها در گیاهان می شود. به منظور ارزیابی اثر پرایمینگ بذر و محلول پاشی عناصر ریزمغذی آهن و روی بر گیاه عدس (Lens culinaris Medik)، آزمایشی فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار و دو عامل در شرایط دیم در سال زراعی ۱۴۰۱- ۱۴۰۰ در شهرستان بجنورد انجام شد. عامل اول پرایمینگ تغذیه­ای در شش سطح (بدون پرایم (بذور خشک)، عدم پرایمینگ تغذیه­ای (هیدروپرایم) و پرایمینگ تغذیه­ای با سولفات آهن و سولفات روی هرکدام در دو غلظت ۵۰ و ۱۰۰ میلی­مولار) و عامل دوم محلول­پاشی در چهار سطح (عدم محلول­پاشی و محلول­پاشی با آب تصفیهشده، سولفات آهن چهار در هزار و سولفات روی چهار در هزار) بود. تقریبا بالاترین میزان همه صفات مورد بررسی در تیمار پرایمینگ با ۵۰ میلی­مولار سولفات آهن و سپس سولفات روی مشاهده شد. کاربرد غلظت بالاتر از هر دو ماده پرایمینگ موجب کاهش در تمام صفات مورد بررسی شد، به نحوی که با افزایش کاربرد سولفات آهن و سولفات روی از ۵۰ به ۱۰۰ میلی­مولار، عملکرد دانه به ترتیب ۱۶/۶۹ و ۰۹/۷۲ درصد کاهش یافت. محلول پاشی عناصر ریزمغذی از طریق بهبود اجزای عملکرد سبب افزایش عملکرد دانه عدس گردید، درحالی که پرایمینگ تاثیری بر صفات جوانه زنی بذور حاصل نداشت، بذور حاصل از گیاهان محلول پاشی شده با سولفات آهن از لحاظ ویژگی های جوانه زنی و رشد گیاهچه برتری داشتند. نتایج نشان داد که کاربرد ۵۰ میلی­مولار هر یک عناصر ریزمغذی روی یا آهن به صورت پرایمینگ بذر به همراه محلول پاشی این دو عنصر می­تواند یک راهکار مدیریتی کارآمد در تولید عدس تحت شرایط دیم باشد.

کلیدواژه ها:

پرایمینگ تغذیه ای ، سولفات آهن ، سولفات روی ، عناصر ریزمغذی