مطالعه زمینه های اعتیاد به جراحی زیباسازی چهره-بدن: تحلیل ثانویه مطالعات ۱۳۸۳ الی ۱۴۰۴

در جامعه معاصر ایران، جراحی زیبایی از یک مداخله پزشکی به پدیده ای چندبعدی با ریشه های اجتماعی، فرهنگی، روانی و اقتصادی تبدیل شده است. هدف این پژوهش، تحلیل ثانویه مطالعات انجام شده در بازه ۱۳۸۳ تا ۱۴۰۴ با رویکرد فراتحلیل کمی است. جامعه آماری تحقیق شامل ۵۵ سند علمی که ۴۵ مطالعه به عنوان حجم نمونه به روش نمونه گیری تعمدی با رعایت ملاک ورود و خروج انتخاب شدند. نرم افزار آن CMA۳ و ابزار تحلیل آزمون آماری f فیشر و d کوهن است. یافته های تحقیق نشان داد که عوامل اجتماعی (آنومی اجتماعی، محرومیت نسبی، بی سازمانی خانوادگی، سرمایه اجتماعی)؛ فرهنگی (مصرف رسانه ای، سواد رسانه ای، فرهنگ و هنجار پدرسالاری، سبک زندگی دینی، نوگرایی، سطح تحصیلات)؛ اقتصادی (پایگاه طبقاتی-اجتماعی، سرمایه اقتصادی، هویت شغلی، میزان درآمد) و روانی (احساس حقارت، کسب منزلت-مقبولیت، سرمایه روان شناختی، تنوع طلبی فردی، کلیشه های جنسیتی) در گرایش به جراحی زیبایی طی فاصله زمانی ۱۳۸۳ الی ۱۴۰۴ تاثیر معنی داری داشته است.یافته ها موید آن است که گرایش به جراحی زیبایی پدیده ای تک عاملی نیست، بلکه برآیند پیچیده ای از تعامل عوامل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و روانی است که همگی در پرتو فرآیند خودآینه سان معنادار می شوند.

کلیدواژه ها:

آنومی اجتماعی ، سرمایه روان شناختی ، سواد رسانه ای ، کسب منزلت ، گرایش به جراحی زیبایی