اثرات محافظتی عصاره زاتاریا مولتی فلورا بر آسیب کبدی کلستاتیک در موش های صحرایی

یکی از علل اصلی آسیب مزمن کبد در انسان و حیوانات بیماری های انسدادی صفراوی هستند که به دلیل تجمع صفرا باعث التهاب، استرس اکسیداتیو و در نهایت فیبروز کبد می شوند. در این مطالعه، اثر محافظتی و ضد فیبروتیک عصاره ی گیاه Zataria multiflora Boiss (آویشن شیرازی) در موش های صحرایی مبتلا به آسیب کبدی ناشی از انسداد مجرای صفرا (Bile duct ligation – BDL) بررسی شد. ۷۰ موش نر ویستار در هفت گروه مساوی (کنترل، شم، BDL، BDL همراه با دوزهای ۵۰، ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی گرم بر کیلوگرم از عصاره، و گروه درمان با سیلیمارین ۱۰۰ میلی گرم بر کیلوگرم) تقسیم شدند. عصاره با غلظت استاندارد از تیمول ۳۶ درصد و کارواکرول ۳۰ درصد به مدت ۳۰ روز بعد از جراحی به صورت خوراکی و روزانه تجویز شد. شاخص های بیوشیمیایی (ALT، AST، ALP، GGT و بیلی روبین) و شاخص های اکسیداتیو (MDA، GSH، SOD و CAT) بررسی گردید. نتایج نشان داد انسداد صفرا باعث افزایش قابل توجه آنزیم های کبدی، بیلی روبین و تجمع کلاژن شد (P<۰.۰۰۱). تجویز عصاره آویشن شیرازی در دوزهای ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی گرم بر کیلوگرم سبب کاهش معنی دار ALT (از ۲۱۲ به ۹۸ واحد بر لیتر؛ P=۰.۰۰۰۸)، AST (از ۲۹۸ به ۱۵۶؛ P=۰.۰۰۱۱) و ALP (از ۴۳۶ به ۲۵۵؛ P=۰.۰۰۲) گردید. همچنین سطح MDA حدود ۴۰٪ کاهش یافت (P=۰.۰۰۰۷) و مقادیر GSH، SOD و CAT به محدوده طبیعی بازگشت (P=۰.۰۰۰۸). میزان فیبروز در رنگ آمیزی تری کروم از ۳۴٪ به ۱۴٪ کاهش یافت (P=۰.۰۰۹). اثر دوز ۲۰۰ میلی گرم بر کیلوگرم مشابه دارو سیلیمارین بود. در نهایت عصاره آویشن شیرازی با خواص آنتی اکسیدانی، ضدالتهابی و ضد فیبروتیک خود می تواند از آسیب کلستاتیک کبد جلوگیری