بررسی اثر آنتی پارازیتی عصاره خالص بومادران بر روی کرم هایمینولیپس دایمینوتا در موش BALB/c به روش In vitro و In vivo

سابقه و هدف: هایمنولیپیازیس یک بیماری زئونوز در سراسر جهان است که گونه دایمینوتا در روده باریک جوندگان، طیور و حتی انسان زندگی می کند. مطابق اطلاعات اخیر دامپزشکی میزان آلودگی جوندگان شهری ۳۲.۵% در سطح کشور و ۳.۱۷% در مناطق مطالعاتی می باشد. نظارت بر پاکسازی عامل عفونت بدون معدوم سازی دام کوچک ضروری است. ترکیبات عصاره الکلی گیاه بومادران مهار کننده آنزیم های Phosphatidylinositol ۳-Kinase و Aromatase است که محرک تولید آنزیم های مرگ سلولی می باشند. در این پژوهش اثر عصاره خالص بومادران بر روی هایمینولیپس دایمینوتا بر روی موش حساس آزمایشگاهی به روش برون تنی و درون تنی صورت گرفته است. مواد و روش کار: پس از استخراج عصاره خالص و تهیه محلول، در این مطالعه از روش In vitro و In vivo بر روی موش حساس آزمایشگاهی استفاده شد که در مطالعه برون تنی از غلظت های عصاره به همراه داروی کنترل مثبت که مبندازول است بر روی کرم های خارج شده از روده باریک موش های آلوده و زمان کشته شدن آنها در غلظت های مختلف بررسی گردید. سرم فیزیولوژی بعنوان کنترل منفی در نمونه ها استفاده شد و در شرایط درون تنی از غلظت های mg/ml ۸ و mg/ml ۱۲ عصاره ها و غلظت mg/ml ۱۰ مبندازول به عنوان کنترل مثبت به ترتیب به ۱۵ موش Balb/c آلوده به هایمینولیپس دایمینوتا بطور روزانه به مدت ۱۰ روز به میزان ml ۰.۵ خورانده شد و به موش های گروه دیگر جهت کنترل منفی فقط سرم فیزیولوژی خورانده شد. پس از سپری شدن ۱۰ روز موش ها جهت بررسی مورد کالبدشکافی قرار گرفتند و موش های گروه دوم نیز به همان تعداد با ترکیب غلظت های معین عصاره، مبندازول و سرم فیزیولوژی پس از سپری شدن ۱۴ روز درمان مورد بررسی و کالبدشکافی قرار گرفتند. یافته ها: از نظر میانگین اختلاف زمانی، اختلاف معناداری بین کشته شدن کرم ها در غلظت mg/ml ۸ در محدوده زمانی ۳۰ دقیقه از عصاره بومادران و غلظت mg/ml ۱۰ از مبندازول در همان بازه زمانی مشاهده نشد. کرم های گروه کنترل منفی نیز به مدت ۲۴ ساعت زنده ماندند. در مرحله درون تنی، غلظت mg/ml ۸ به همراه mg/ml ۱۲ پس از گذشت ۱۰ روز به ترتیب بهبودی ۴۸% و ۶۸% را نشان دادند. غلظت mg/ml ۱۰ از مبندازول بعد از گذشت ۱۰ روز بهبودی ۷۰% را نشان داد. پس از گذشت دو هفته غلظت های mg/ml ۸ و mg/ml ۱۲ به همراه کنترل مثبت مبندازول به ترتیب بهبودی ۶۰، ۸۷ و ۷۹ درصدی را نشان دادند. نتیجه گیری: در غلظت پایین در مدت ۱۰ روز اختلاف معنا داری بین غلظت بالا از عصاره بومادران با کنترل مثبت مشاهده نشد. ولیکن در غلظت بالا از عصاره بعد از دو هفته بهبودی بالاتری را نسبت به کنترل مثبت نشان داد و اختلاف معناداری با غلظت معین از کنترل مثبت داشت. بدین ترتیب عصاره خالص بومادران در غلظت های بالا می تواند اثرپذیری بالایی در درمان بعنوان داروی کمکی همراه با مبندازول در درمان ایفا کند. ضمنا یادآور می شود تمامی جریان های صورت گرفته در آزمایشگاه با رعایت موازین اخلاق بیولوژی و اخذ گواهی کد اخلاق در نزد پژوهشگاه رویان صورت گرفته است.

کلیدواژه ها:

هایمینولیپس دایمینوتا ، بومادران ، مبندازول ، موش سفید