دانشگاه حکمت بنیان فراتر از دانش ابزاری نقش موسسات غیرانتفاعی در تحول آموزش عالی ایران

این مقاله با هدف تحلیل و ارائه چارچوبی برای توسعه دانشگاههای حکمت بنیان در ایران طراحی شده است. بررسی ها نشان می دهد که نظام آموزش عالی کنونی ایران به شدت به دانش ابزاری و کارکردگرایی وابسته است و در نتیجه، رسالت تربیت انسانی خلاق، نقاد و معنابنیان در دانشگاه ها به حاشیه رانده شده است. این رویکرد کوتاه مدت و ابزار محور باوجود تامین نیازهای بازار قادر به پرورش ذهن دل و عمل دانشجویان در افق حقیقت و حکمت نیست پژوهش حاضر بر مبنای رویکرد کیفی و تحلیلی-مفهومی، با بهره گیری از منابع، فلسفی تربیتی و مدیریتی ظرفیت های دانشگاه های ایران و موسسات غیرانتفاعی را برای تحقق حکمت بنیان سازی بررسی می کند و راهبردها و مدل های مدیریتی مناسب را شناسایی می نماید نتایج نشان می دهد که دانشگاه حکمت بنیان باید با تلفیق دانش ابزاری و حکمت برنامه های میان رشته ای نظام ارزیابی جامع و مشارکت فعال استادان و دانشجویان را در فرایند تصمیم گیری و یادگیری فراهم آورد موسسات غیرانتفاعی با انعطاف مدیریتی، می توانند نقش تسهیل کننده و نوآور در توسعه دانشگاه های حکمت بنیان ایفا کنند هرچند محدودیت هایی از جمله وابستگی مالی و فقدان چارچوب ملی می تواند اثرگذاری آنها را محدود سازد. این مقاله نشان می دهد که توسعه دانشگاه های حکمت بنیان پیامدهایی گسترده در حوزه های فرهنگی فلسفی و تمدنی دارد؛ این دانشگاه ها می توانند هویت فلسفی و فرهنگی ایران را بازآفرینی کرده، تربیت انسانی را با خرد اخلاق و معنابنیانی پیوند دهند و بستر تولید علم و تمدن نوین را فراهم سازند. یافته ها تاکید می کند که عبور از بحران های آموزش عالی و تحقق رسالت تمدنی دانشگاه ها تنها از طریق پیوند سازنده میان دانش ابزاری و حکمت و طراحی نظام مدیریتی و ارزیابی جامع و حکمت محور ممکن است.

کلیدواژه ها:

دانشگاه حکمت ، بنیان حکمت ، دانش ابزاری ، موسسات غیرانتفاعی ، تحول آموزش عالی ، آموزش عالی ایران