شکارگاه گوزن تاق بستان کرمانشاه: بازخوانی یک روایت پویانمایانه در هنر ساسانی

نقش برجسته شکارگاه گوزن تاق بستان از پیچیده ترین و غنی ترین نمونه های هنر تصویری دوره ساسانی است که تاکنون عمدتا از منظر تاریخی، نمادین و توصیفی بررسی شده است. این پژوهش با رویکردی تحلیلی–تفسیری و تمرکز بر سازمان فضایی، توالی روایی و تکرار آگاهانه پیکره ها، نقش برجسته را به مثابه نظامی بصری، پویا و زمان مند بازخوانی می کند. در این چارچوب، صحنه شکار گوزن نه یک لحظه ایستا، بلکه روایتی چندمرحله ای از آماده سازی، راندن، شکار، فرجام آیینی و خروج شاهانه است که در قالب سنگی ایستا، منطق حرکت و گذر زمان را بازنمایی کرده است. تمرکز ویژه پژوهش بر سه محوطه محصور پیش از شکارگاه اصلی، نقش فیل ها در ایجاد رعب و هدایت گوزن ها و تحلیل تکرار پیکره ها به عنوان فریم های متوالی یک کنش واحد، امکان تفسیر صحنه را به مثابه نمونه ای کم نظیر از «پویانمایی سنگی» در هنر پیشامدرن فراهم می آورد. همچنین، بررسی جایگاه گروه های نوازندگان در آغاز، اوج و فرجام شکار نشان می دهد صدا و تصویر به صورت هم زمان و مکمل، در خدمت ساخت روایت آیینی شکار شاهانه اند. نتایج این پژوهش، افقی تازه در مطالعات هنر ساسانی می گشاید و نقش برجسته های تاق بستان را نه فقط تصاویر نمادین، بلکه ساختارهای روایی پیچیده و پویا بازتعریف می کند.

کلیدواژه ها:

تاق بستان ، شکارگاه ، پویانمایی ، ساسانی ، هنر