بررسی عوامل موثر بر بهبود حکمروایی آب با تاکید بر شاخص های اجتماعی

بحران آب در دهه های اخیر به طور فزاینده ای به عنوان یک بحران حاکمیتی (Governance Crisis) درک می شود. بهبود حکمروایی آب، که مجموعه ای از قوانین، رویه ها و فرآیندهای سیاسی، نهادی و اداری برای تصمیم گیری و پاسخگویی است، برای مدیریت چالش های فعلی و آتی منابع حیاتی است. اصول حکمروایی آب، از جمله آنهایی که توسط سازمان همکاری اقتصادی و توسعه OECD پیشنهاد شده است، بر اثربخشی، کارایی، قابلیت اطمینان و مشارکت در سیاست گذاری های عمومی تاکید دارند. این پژوهش با اذعان به نقش محوری عوامل انسانی و مدیریتی در کنار محدودیت های فیزیکی منابع، انجام گرفته است. هدف: ارائه ی مدل برنامه ریزی استراتژیک شاخص های اجتماعی موثر بر حکمروایی آب. روش شناسی: تحقیق از نظر هدف کاربردی و از حیث ماهیت توصیفی–تحلیلی است. داده ها با استفاده از روش های کتابخانه ای و میدانی جمع آوری شدند. جامعه ی آماری شامل مسئولان و کارشناسان حوزه ی آب است و نمونه ای ۳۰ نفری با روش نمونه گیری در دسترس و هدفمند انتخاب شدند. یافته ها: تحلیل داده ها نشان می دهد که شاخص هایی نظیر میزان مشارکت ذی نفعان، سطح آگاهی عمومی، اعتماد نهادی و شفافیت فرآیندهای تصمیم گیری، ارتباط مستقیمی با میزان موفقیت در پیاده سازی اصول حکمروایی (مانند اثربخشی و مشارکت) دارند. نتیجه گیری: مدل استراتژیک پیشنهادی، ابزاری کاربردی برای تقویت جنبه های اجتماعی حکمروایی آب فراهم می آورد؛ به طوری که با تمرکز بر این شاخص ها، می توان به سیاست گذاری های عمومی ملموس تر و پایدارتر دست یافت.

کلیدواژه ها:

بحران آب ، حکمروایی آب ، شاخص های اجتماعی