بررسی نقش محور NEAT۱/BZW۱ و miRNAهای مرتبط در پاتوژنز سرطان ریه سلول غیر کوچک یک مقاله مروری تحلیلی

سرطان ریه سلول غیر کوچک (Non-Small Cell Lung Cancer; NSCLC) شایع ترین نوع سرطان ریه بوده و علیرغم پیشرفت های قابل توجه در روش های تشخیصی و درمانی همچنان یکی از علل اصلی مرگ ومیر ناشی از سرطان در جهان محسوب می شود (Gant et al., ۲۰۲۱). شواهد فزاینده نشان می دهد که RNAهای غیرکدکننده به ویژه RNAهای طویل غیرکدکننده (lncRNAها) و میکروRNAها (miRNAها) نقش اساسی در تنظیم بیان ژن ها و مسیرهای مولکولی مرتبط با سرطان زایی ایفا می کنند (Chiou et al., ۲۰۰۹). در این میان IncRNA NEAT۱ به عنوان یک تنظیم کننده کلیدی از طریق مکانیسم RNA درون زاد رقابتی (ceRNA) با اسفنج کردن miRNAهای سرکوبگر تومور موجب افزایش بیان ژن BZW۱ و فعال سازی مسیرهای مرتبط با تکثیر سلولی، مهاجرت، گذار اپیتلیال-مزانشیمی و مقاومت دارویی در NSCLC می شود (Sun et al., ۲۰۱۶; Li et al., ۲۰۲۰). هدف این مقاله مروری تحلیلی بررسی جامع محور NEAT۱/BZW۱ و miRNAهای تنظیم کننده آن و تحلیل اثر عوامل محیطی و تغذیه ای از جمله کورکومین و فتالات ها بر این شبکه مولکولی است. نتایج مطالعات مرور شده نشان می دهد که هدف گیری این محور می تواند به عنوان یک راهبرد نویدبخش در پیش آگهی و درمان شخصی سازی شده NSCLC مطرح شود (Kunnumakkara et al., ۲۰۱۷; Benjamin et al., ۲۰۱۷; Papavassiliou & Papavassiliou, ۲۰۲۵).

کلیدواژه ها:

سرطان ریه سلول غیر کوچک ، lncRNA NEAT۱ ، miRNA ، BZW۱ ، کورکومین