بررسی رابطه بین بازارهای طلا و ارز با بازار سهام در ایران: رهیافت علیت غیرخطی

یکی از مهم­ترین بخش­های اقتصادی که نقش حائز اهمیتی در دستیابی به رشد و توسعه اقتصادی دارد، بخش مالی است. بازار سهام از جمله مهم ترین بازارهای مالی است که شناخت ماهیت و روابط متقابل آن با سایر بازارهای مالی مورد توجه بسیاری از محققان و اقتصاددانان قرار گرفته است. بر این اساس، با توجه به اهمیت روزافزون بازارهای مالی و پیچیدگی روابط متقابل بین این بازارها، هدف اصلی مطالعه حاضر بررسی رابطه علیت غیرخطی بین بازارهای طلا و ارز با بازار سهام و شناسایی منشا ایجاد این روابط در ایران طی دوره زمانی ۲۰۱۱:۱۱ تا ۲۰۲۴:۰۴ است. در این مطالعه جهت بررسی روابط بین بازارها از رویکرد علیت غیرخطی دیکس-پانچنکو(۲۰۰۶) و روش­های خودرگرسیونی با وقفه های توزیعی غیرخطی (NARDL) و گارچ نامتقارن (GJR-GARCH) استفاده شده است. همچنین با توجه به وجود دو شاخص مهم در بورس اوراق بهادار تهران -شاخص کل و شاخص کل هم وزن- در این مطالعه جهت بررسی دقیق­تر موضوع و اطمینان از استحکام نتایج، از هر دو شاخص برای آزمون روابط بین بازارها استفاده شده است. نتایج حاصل از این مطالعه نشان می­دهد که بین بازار سهام با هر دو بازار طلا و ارز در ایران رابطه علیت غیرخطی دوطرفه وجود دارد. پس از تایید وجود روابط علیت غیرخطی، مدل تحقیق با استفاده از دو روش خودرگرسیونی با وقفه های توزیعی غیرخطی و ناهمسانی واریانس شرطی نامتقارن مورد برآورد قرار گرفت و براساس پسماندهای حاصل از این دو مدل، منشا روابط علیت غیرخطی بررسی شد. مطابق نتایج، منشا رابطه علیت غیرخطی بین بازار طلا و ارز با بازار سهام، هم انباشتگی نامتقارن نیست، بلکه رابطه غیرخطی بین این بازارها ناشی  از بی­ثباتی و پایداری نوسانات در این بازارها است.

کلیدواژه ها:

بورس اوراق بهادار تهران ، علیت غیرخطی دیکس-پانچنکو ، GJR-GARCH ، NARDL